Stefnir í fjöldagjaldþrot: Bílaleigur fengu hundruð milljóna rukkun frá Skattinum
Frétt Vísis um afturvirka virðisaukaskattsákvörðun Skattsins gagnvart bílaleigum byggir alfarið á einum viðmælanda, lögmanni fyrirtækjanna sem eiga í hlut. Skatturinn er ekki kallaður til svara og fullyrðingar um milljarðafjárhæðir og yfirvofandi fjöldagjaldþrot standa óstuddar af öðrum heimildum. Efnið er gagnlegt en raddflóra fréttarinnar er einsleit í máli sem er í raun ágreiningsmál.
Fyrirsögnin slær því föstu að stefni í fjöldagjaldþrot. Sú fullyrðing kemur hvergi annars staðar en úr munni lögmanns þeirra fyrirtækja sem hagsmuni hafa af niðurstöðunni. Það er lögmæt frétt að lögmaður telji svo, en það er annað en að miðillinn segi það sjálfur í fyrirsögn.
Stærsta gatið er einfalt: Skatturinn fær ekki orðið. Í máli sem varðar túlkun laga um virðisaukaskatt og reglna um dreifingu vátrygginga hefði stutt svar frá Ríkisskattstjóra, eða þá tilkynning um að embættið hafi ekki viljað svara, gerbreytt lestrinum. Sama gildir um óháðan skattasérfræðing. Ekkert slíkt er hér.
Tölurnar eru sömuleiðis ósannreynanlegar innan fréttarinnar sjálfrar; einn til einn og hálfur milljarður hjá „tveimur, þremur bílaleigum“ kemur frá hagsmunaaðila og gæti verið stutt í andmælabréfum sem fréttin nefnir en birtir ekki.
Það sem vel er gert: hæstaréttardómur frá 2008, lagabreytingin 2019 og skrá Seðlabankans yfir umboðsaðila eru nefnd og lesandi getur flett þeim upp. Lagatæknilegur ágreiningur er skýrður læsilega. En framsetningin dregur eina hlið málsins fram sem staðreyndalýsingu.