Dósent leiðréttir þrautseiga mýtu
Mbl.is tekur mynd sem gengur á samfélagsmiðlum og leggur hana fyrir nafngreindan sérfræðing, Berglindi Gísladóttur, dósent á menntavísindasviði Háskóla Íslands og einn höfunda Landsskýrslu PISA. Frumheimildarvinna er til staðar og fréttin gætir þess að segja að uppruni myndarinnar sé óþekktur. Hins vegar stangast tölurnar í fréttinni á og aðeins ein rödd fær að tala.
Lofsvert er að ritstjórn leggi umdeilda samfélagsmiðlamynd fyrir nafngreindan aðferðafræðing í stað þess að endurbirta hana umræðulaust. Það er líka rétt gert að taka fram tvívegis að uppruni myndarinnar sé óþekktur; sú varkárni er sjaldgæfari en hún ætti að vera.
Tölurnar ganga þó ekki upp fyrir lesandann. Myndin sem fréttin byggir á segir 78 prósent, viðmælandinn segir um 83 prósent af PISA-árganginum og 17 prósent með undanþágu. Fréttin lætur þessar tölur standa hlið við hlið án þess að skýra hvers vegna þær stemma ekki, og það er einmitt sú tala sem allt deilumálið snýst um. Sama gildir um fullyrðinguna að ekkert land hafi fallið jafn mikið og Ísland frá 2015: hún er trúlega úr PISA-gögnum eða Landsskýrslunni, en hvergi vísað til heimildar og lesandinn getur ekki sannreynt hana innan fréttarinnar.
Þá hvílir allt á einum viðmælanda. Tilvísun í tækniskýrslu OECD um úrtaksreglur, eða önnur aðferðafræðirödd, hefði styrkt leiðréttinguna án mikillar viðbótarvinnu.
