visir.is
2026-07-14 10:32
Afmarkað vald er ekki endilega lítið vald
Skoðanagrein lögmannsins Gunnars Ármannssonar þar sem hann tekist á við rök Davíðs Þórs Björgvinssonar um valdheimildir Evrópusambandsins og fullveldi Íslands. Greinin er vel uppbyggð, vísar í sáttmála og fordæmisrétt ESB og heldur fram að afmarkað framsal valdheimilda geti engu að síður haft mikla stjórnskipulega þýðingu.
Einkunn Vitans: 8/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein um fullveldi Íslands og ESB. Byggir á sannreynanlegum réttarheimildum en hefði mátt sýna betur hvar samþætting ESB hefur stöðvast.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og ber að meta sem slíka. Í því ljósi stendur hún vel. Gunnar byggir röksemdafærslu sína á þekktum réttarheimildum: stofnsáttmálum ESB, Van Gend en Loos-dóminum frá 1963 og sögulegri þróun sambandsins frá Maastricht til Lissabon. Þessar tilvísanir eru sannreynanlegar og gefa lesandanum fótfestu til að meta rökin sjálfstætt. Tónninn er kurteislegur og heiðarlegur; höfundur viðurkennir ítrekað þar sem hann er sammála andmælandanum og afmarkar ágreininginn við eitt lykilatriði, þ.e. hvaða mælikvarða eigi að nota þegar fullveldisáhrif eru metin. Þetta eykur trúverðugleika röksemdafærslunnar.
Sem gagnrýnandi má þó benda á að greinin fjallar nær eingöngu um hvernig samþætting ESB hefur aukist, en skoðar ekki tilvik þar sem aðildarríki hafa náð að verja sérstöðu sína eða þar sem samþætting hefur stöðvast. Sú einsleitni í sögulegum dæmum styrkir rök höfundar en veikir hugmyndafræðilegan heiðarleika greinarinnar að einhverju marki. Enn fremur er sjávarútvegsdæmið snjalt og áhrifaríkt en óstutt frekari útfærslu; höfundur gæti hafa styrkt málflutning sinn með fleiri sértækum dæmum um hvernig sameiginlegar valdheimildir hafa beinlínis hnekkt vilja tiltekinna aðildarríkja. Þrátt fyrir þessa ábendingu er þetta vel skrifuð og rökstudd skoðanagrein sem stenst vel þá kröfu sem gera má til greinartegundarinnar.
