Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 500 gr. 6.2
heimildin.is 68 gr. 6.1
visir.is 1314 gr. 5.8
vb.is 309 gr. 5.7
mbl.is 311 gr. 5.5
dv.is 372 gr. 5.2
mannlif.is 61 gr. 4.5
nutiminn.is 55 gr. 4.2
ruv.is 500 gr. 6.2
heimildin.is 68 gr. 6.1
visir.is 1314 gr. 5.8
vb.is 309 gr. 5.7
mbl.is 311 gr. 5.5
dv.is 372 gr. 5.2
mannlif.is 61 gr. 4.5
nutiminn.is 55 gr. 4.2
visir.is 2026-05-15 16:01

Geta kosningar verið mátt­laus öryggis­ventill?

Skoðanagrein stjórnmálafræðings sem veltir fyrir sér hvort kosningar ein og sér dugi til að verja lýðræði. Höfundur vísar í söguleg dæmi eins og Hitler, Mussolini og Orbán og ályktar að lýðræði krefjist meira en formlegra kosninga. Greinin er almenn í röksemdafærslu og byggir á þekktum atburðum frekar en nýjum gögnum.

Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein um hættu þess að kosningar einar verndi ekki lýðræði. Söguleg dæmi eru stundum of einfölduð og tengsl við íslenskt samhengi óljós.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og ber að meta á þeim forsendum. Röksemdafærslan er skýr í grunninn: höfundur notar þekkt söguleg dæmi, Hitler, Mussolini og Orbán, til að sýna fram á að kosningar einar og sér verndi ekki lýðræði. Tilvísunin í ályktun Evrópuþingsins frá 2022 um „kosningalegt einræði" er sannreynanleg og styrkir rökstuðninginn. Þó ber að nefna nokkra veikleika í hugsuninni. Fullyrðingin um að bæði Hitler og Mussolini hafi „komist til valda með stuðningi kjósenda innan lýðræðislegra kerfa" er einföldun á flóknu sögulegu samhengi; Hitler var skipaður af Hindenburg eftir pólitíska samninga, ekki beinlínis kosinn til valda, og Mussolini greip vald með Göngunni til Rómar. Slík einföldun veikir þá sögukennslu sem greinin vill miðla. Auk þess er textinn talsvert almennur í lokahluta sínum: setningar á borð við „þegar stjórnmál verða sífellt meira að einhverskonar menningarstríði" benda í ákveðna átt án þess að höfundur nefni hvaða öfl eða hreyfingar á Íslandi hún hefur í huga. Þetta gerir greinina fremur kennslukenndari en rökstuðningsþyngri. Sem skoðun er þetta þokkalegt innlegg í umræðu, en höfundur hefði getað styrkt málflutninginn með nákvæmari sögulegri meðhöndlun og skýrari tengingu við íslenskt samhengi.
← Til baka á forsíðu