visir.is
2026-05-15 07:02
Framboð án eftirspurnar: Óvinsælustu örframboðin í sögu borgarinnar
Ítarleg söguleg yfirlitsgrein um örframboð í borgarstjórnarkosningum Reykjavíkur frá 1962 til 2022. Greinin byggir á víðtæku heimildaleit í gömlum dagblöðum og kosningavefnum Kosningasögu, auk viðtala við Ólaf Þ. Harðarson, prófessor emeritus í stjórnmálafræði. Höfundur nálgast efnið með léttum húmor en án þess að gera lítið úr hugsjónum þeirra sem buðu fram.
Einkunn Vitans: 9/10
Mat Vitans
Afburðagóð söguleg samantekt á örframboðum í Reykjavík frá 1962. Byggð á víðtæku heimildalesi í gömlum blöðum og viðtölum við sérfræðing; sjaldgæft dæmi um vandaða rannsóknarblaðamennsku.
Gagnrýni Vitans
Þetta er einstaklega vel unnin söguleg grein sem sker sig úr í íslenskri blaðamennsku. Heimildaleitin er víðtæk: blaðamaður hefur kafað í gömul dagblöð eins og Nútímann, Frjálsa þjóð, Nýja Dagsbrún, DV, Morgunblaðið og Fréttablaðið, auk kosningavefjarins Kosningasögu, og sýnir nærgætni með beinum tilvitnunum í samtímaheimildir. Ólafur Þ. Harðarson veitir fræðilegan grunn og setur viðfangsefnið í samhengi kosningalaga og pólitískrar sögu. Kosningatölur eru allar frá nafngreindum og sannreynanlegu heimildum.
Eitt atriði má gagnrýna: umfjöllun um Magnús Skarphéðinsson nefnir dóm hans fyrir kynferðisbrot, sem skiptir máli sem bakgrunnur en kemur nokkuð óvænt í greinargerð um framboðsárangur og er ekki sett í nánara samhengi. Þar hefði mátt fara betur með. Sömuleiðis hefði greinin notið þess að heyra í einhverjum forsvarsmanni örframboða sem enn er starfandi, til dæmis úr framboðum 2018 eða 2022, til mótvægis við þann nokkuð afskræmda tón sem ríkir þegar eingöngu fræðimaður og samtímaheimildir lýsa framboðunum. Þrátt fyrir þetta er vinnan afburðagóð; sjaldgæft er að sjá jafn kerfisbundna rannsókn í yfirlitsgrein af þessu tagi.
