Vísbendingar um aukna kjörsókn
Kjördagsfrétt Vísis byggir á tveimur nafngreindum kjörstjórnarformönnum og tilgreindum kjörsóknartölum eftir kjördæmum, sem er traustur grunnur fyrir hraðfrétt af þessu tagi. Veikleikinn liggur í samanburðinum: kjörsókn í þjóðaratkvæðagreiðslu er borin saman við þingkosningar án nokkurs fyrirvara, og metþátttaka utan kjörfundar er nefnd án þess að tengja hana við tölurnar. Tvö kjördæmi fá tölur án þess að fram komi hvaðan þær koma.
Heimildirnar eru í lagi og það skiptir mestu. Eva B. Helgadóttir, formaður yfirkjörstjórnar Reykjavíkurkjördæmis norður, og Ari Karlsson, formaður kjörnefndar Norðvesturkjördæmis, eru bæði nafngreind, með stöðuheiti, og rætt er beint við þau; viðtalið við Ara er auk þess úr hádegisfréttum Bylgjunnar og það er tekið fram. Þetta er eigin öflun, ekki endursögn af annarra vinnu. Fyrir kjördagsfrétt sem á að fara í loftið innan klukkustundar er þetta rétt handbragð.
Samanburðurinn er hins vegar látinn standa óskoðaður. Kjörsókn í þjóðaratkvæðagreiðslu klukkan ellefu er borin saman við kjörsókn í alþingiskosningum á sama tíma, í þremur kjördæmum, og af því dregin ályktun um „aukna kjörsókn“. Blaðamennirnir spyrja aldrei hvort þessi samanburður sé raunhæfur. Enn athyglisverðara: Ari nefnir sjálfur met í utankjörfundaratkvæðagreiðslu, sem er nákvæmlega sá þáttur sem getur skekkt tölur kjördagsins í báðar áttir eftir því hvernig þær eru reiknaðar. Fréttin lætur þessar tvær staðreyndir liggja hlið við hlið án þess að tengja þær. Ein spurning til viðmælandans hefði dugað.
Tölurnar fyrir Suðvesturkjördæmi og Suðurkjördæmi koma fyrirvaralaust og án þess að tilgreint sé hver lét þær í té. Lesandinn getur ekki sannreynt þær innan fréttarinnar sjálfrar, þótt þær séu væntanlega frá viðkomandi kjörstjórnum. Þá er talan fyrir Suðurkjördæmi, 9,61 prósent, birt án nokkurs viðmiðs, sem gerir hana merkingarlausa í frétt sem snýst allan tímann um samanburð.
Smáatriði en lýsandi: lokatilvitnunin í Ara endar á endurtekningu sem greinilega slapp í gegn ósnyrt. Í hraðfrétt gerist slíkt, en það er hægt að laga.
Hallinn er enginn. Efnið er ESB-þjóðaratkvæðagreiðsla en framsetningin snýst eingöngu um framkvæmd kosninganna og engin afstaða er tekin til niðurstöðunnar. Jafnvægis í hefðbundnum skilningi er ekki þörf hér; þetta er ekki umdeilt álitamál heldur talnaskýrsla af kjörstöðum. Vönduð rútínuvinna með tveimur raunverulegum götum.
