heimildin.is
2026-08-22 11:28
„Ósönn frétt“ á forsíðu Morgunblaðsins, segja prófessorar sem vitnað var til
Heimildin fjallar um yfirlýsingu þriggja nafngreindra lagaprófessora sem segja forsíðufrétt Morgunblaðsins um álitsgerð þeirra ranga, og styður umfjöllunina með beinum tilvitnunum í álitsgerðina sjálfa og kynningu Stjórnarráðsins. Heimildarvinnan er sannreynanleg og tengt er í 126 síðna frumskjalið. Á hinn bóginn er ekkert í fréttinni sem sýnir að Morgunblaðið eða blaðamennirnir tveir hafi verið beðnir um svör, og framsetningin dregur eina hlið máls fram með áberandi orðavali.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Vel heimildastudd gagnrýni með beinum tilvitnunum í álitsgerðina, en blaðamenn Morgunblaðsins eru nafngreindir án þess að svara sé leitað og kjarni ágreiningsins um sjávarútveg er ekki tekinn beint.
Gagnrýni Vitans
Það sem greinin gerir vel er einfalt og vanmetið: hún vitnar orðrétt í frumheimildina, nefnir alla þrjá prófessorana með fullu starfsheiti, tilgreinir dagsetningu kynningar Stjórnarráðsins og tengir í álitsgerðina svo lesandinn geti sjálfur gengið úr skugga um hvort undirfyrirsögn Morgunblaðsins standist. Þar er sannreynanleikinn í lagi. Vandinn er tvíþættur. Í fyrsta lagi eru tveir blaðamenn nafngreindir sem höfundar „ósannrar fréttar“ án þess að fram komi að leitað hafi verið eftir viðbrögðum þeirra eða ritstjórnar; að segja að Morgunblaðið hafi „ekki brugðist við“ yfirlýsingunni er ekki það sama og að hafa spurt. Í öðru lagi hittir andmælin ekki alveg á kjarna deilunnar: tilvitnunin sem fréttin gagnrýnir sneri að varanlegum undanþágum frá sjávarútvegsstefnunni, en greinin sannar aðallega að álitsgerðin fjalli um undanþágur almennt. Sá greinarmunur skiptir máli og hann er ekki gerður. Loks er lokakaflinn um eignarhald og 461 milljón króna tap Árvakurs málefnalegt samhengi, en tölurnar eru ekki bornar að nafngreindri heimild í textanum og framsetningin nálgast persónulega röksemd. Þá hefði mátt nefna að Heimildin er sjálf samkeppnisaðili þess miðils sem gagnrýndur er.
