Á að mismuna lántökum?
Skoðanagrein bankastjóra Íslandsbanka um að sértækir skattar á banka leggist ójafnt á lántaka eftir því hvort þeir taka lán hjá banka eða lífeyrissjóði. Greinin er óvenju vel undirbyggð fyrir skoðanaskrif og vísar í Hvítbók 2018, greiningu Seðlabankans, fjármálaáætlun og söguleg gjaldhlutföll. Hagsmunir höfundar eru þó ekki ræddir og lykilforsenda röksemdarinnar er látin ósönnuð.
Greinin er birt undir skoðanamerki og verður því metin á rökum, ekki á heimildajafnvægi. Rökfærslan er skýr og óvenju vel studd fyrir dálk af þessu tagi: Hvítbókin frá 2018, greining Seðlabankans á tekjum lántakenda, fjármálaáætlun 2027 til 2031 og söguleg þróun gjaldhlutfallsins úr 0,041% í 0,376% og niður í 0,145%. Lesandi getur flett þessu upp.
En undir liggur forsenda sem aldrei er varin: að skattbyrðin skili sér óskipt út í vexti til lántakans, 50 til 100 þúsund krónur á ári. Það er einmitt umdeildasta atriðið í þessari umræðu, því álagning getur líka lent á eigendum eða í rekstri. Höfundur setur tölu á niðurstöðuna án þess að sýna hvernig hún er reiknuð.
Tvennt annað dregur úr. „Ný greining KPMG“ er nefnd án þess að upplýst sé hver hafi beðið um hana, og samlíkingin við mjólkurfernu í Nettó og Bónus jafnar lífeyrissjóði og viðskiptabanka að því er varðar hlutverk og eignarhald. Loks setur höfundur málið fram sem jafnræðismál lántaka, þótt niðurstaðan, lægri álögur á banka, gagnist fyrst og fremst þeim sem hann stýrir. Starfstitillinn kemur fram, hagsmunirnir ekki.
