Ábyrgðin er okkar allra
Skoðanagrein skólastjóra Húsaskóla um PISA-niðurstöður 2025 þar sem hann hvetur til yfirvegaðrar umræðu og leggur til að ábyrgðin liggi hjá samfélaginu öllu, ekki skólanum einum. Greinin styðst við tölur úr PISA og hlífir ekki skólasamfélaginu við sjálfsgagnrýni, en velur áberandi jákvæðar mælingar úr sama gagnasafni.
Birt í skoðanadálki, og höfundur gerir stöðu sína skýra: skólastjóri sem ræðir mælingar á eigin starfsvettvangi. Sú upplýsingagjöf er mikilvæg og hún er á sínum stað.
Röksemdafærslan byrjar heiðarlega. Greinin viðurkennir í fyrstu efnisgrein að árangur sé undir OECD-meðaltali og að samdrátturinn frá 2018 hafi ekki gengið til baka. Höfundur spyr sig líka óþægilegra spurninga um flókin hæfniviðmið og of margar samhliða áherslur. Það er ekki sjálfgefið hjá þeim sem hefur hagsmuni af niðurstöðunni.
Eftir það hallar valið. Sex til sjö tölur eru dregnar fram úr PISA, allar hagstæðar: forvitni, seigla, einelti, traust til kennara. Kjarnamælingarnar í lesskilningi og stærðfræði fá eina setningu. Tölurnar eru sannreynanlegar í opinberu gagnasafni OECD, svo þetta er ekki heimildavandi heldur úrvalsvandi.
Veikasti hlekkurinn er skjánotkunin. Talan 3,2 klukkustundir á móti 1,7 er mæling á notkun stafrænna tækja í skóla vegna náms, en höfundur notar hana til að hefja umræðu um síma, samfélagsmiðla og svefn. Það er annað mál. Tilgátan um ofverndun er sett fram sem persónuleg hugleiðing, sem er réttmætt, en hún fær ekkert til stuðnings nema tuttugu ára starfsreynslu.
