„Stjórnvöld dugleg að kasta spreki á verðbólgubálið“
Fréttin er viðbragðsviðtal við Vilhjálm Birgisson eftir að Hagstofan birti nýjar verðbólgutölur. Heimildarmaður er nafngreindur, tölur um verðbólgu eru sóttar til Hagstofunnar og viðtalið er unnið af miðlinum sjálfum. Á hinn bóginn eru allar fullyrðingar hans um aðgerðir stjórnvalda bornar áfram án nokkurrar athugunar eða svara frá þeim sem gagnrýnin beinist að.
Grunnurinn er í lagi: nýjar verðbólgutölur eru eignaðar Hagstofunni, viðtalið er miðilsins eigið og forsenduákvæði kjarasamninga eru útskýrð svo lesandi skilur hvers vegna 5,6 prósent skipta máli. Það er meira en símtal og innsláttur.
Vandinn er allt sem ekki var gert. Vilhjálmur setur fram þrjár nokkuð sterkar fullyrðingar, að verðbólgan væri um sex prósent án tímabundinnar skattalækkunar á eldsneyti, að háskólagjöld hafi hækkað úr 75 þúsund í 100 þúsund og að komugjöld á heilsugæslu tvöfaldist 1. september. Ekkert af þessu er sannreynt innan fréttarinnar; það gæti verið stutt í gögnum Hagstofunnar sem vísað er til, en lesandinn getur ekki gengið úr skugga um það. Sex prósenta útreikningurinn er sérstaklega auðvelt viðfangsefni: eitt símtal í Hagstofuna eða til hagfræðings hefði svarað því. Þá er hvorki fjármálaráðuneytið, ráðuneyti háskóla né Samtök atvinnulífsins spurð, þótt gagnrýnin sé beint að þeim.
Einnig má staldra við eina línu blaðamannsins: „Þar með er ljóst að forsendur gildandi kjarasamninga eru brostnar.“ Það er niðurstaða sem formleg forsendunefnd kveður upp, ekki ályktun sem fréttin ætti að draga sjálf. Tilvitnun í orð Seðlabankastjóra er sömuleiðis endursögð í annarri hendi, í gegnum viðmælandann, án þess að vitnað sé til þess hvar hann sagði það.
Niðurstaðan: Vandað að því er varðar tölur og nafngreiningu, en einhliða um umdeilt efni. Lesandi sem les þessa frétt eina fær mynd sem er alfarið mótuð af einum hagsmunaaðila.
