Börn læra ekki fyrir framtíð sem þau skynja ekki
Skoðanagrein atferlisfræðings og kennara um hvers vegna börn hefjast ekki við námsverkefni, með óvenju vandaðri heimildaskrá og varfærnum fullyrðingum. Rannsóknum er lýst með úrtaksstærðum og fyrirvörum, og höfundur greinir sjálfur á milli rannsókna og eigin starfsreynslu. Helsti skortur er íslenskt samhengi og að höfundur ræðir ekki gagnrök við eigin nálgun.
Greinin er birt undir skoðanamerki, og þar er hún metin á eigin forsendum. Það sem stendur upp úr er heimildameðferðin: átta ritrýndar tilvísanir með DOI, og þegar höfundur nefnir tölur fylgja þeim upplýsingar sem lesandi getur sannreynt, 935 þátttakendur á aldrinum 10 til 30 ára hjá Steinberg og fleirum, 262 nemendur í 9. og 10. bekk í tilrauninni sem Hulleman og Harackiewicz gerðu. Fyrirvararnir eru líka réttir en ekki til skrauts: höfundur segir sjálfur að ein rannsókn skýri ekki alla hvatningu og tekur fram að einkunnagögn hafi aðeins legið fyrir í einum skóla. Þetta er sjaldgæf hreinskilni í íslenskum skoðanadálkum um menntamál.
Höfundur skilur einnig skýrt á milli fræðanna og eigin reynslu. Þegar hann segir „í starfi mínu með börnum hef ég aftur og aftur séð“ er það merkt sem persónuleg athugun, ekki sett fram sem rannsóknarniðurstaða. Réttindi og bakgrunnur höfundar eru gefin upp, sem gerir lesanda kleift að meta hvaðan sjónarhornið kemur. Rökin eru byggð stig af stigi og enda á framkvæmanlegum tillögum, þar á meðal viðurkenningu á því að kennarar hafi þegar of mikið á sinni könnu.
Tvennt vantar. Í fyrsta lagi íslenskt samhengi: hvergi er vísað til námskrár, kannana á námsáhuga hér heima eða reynslu íslenskra skóla, svo tillögurnar hanga í fræðilegu tómarúmi þegar þær snúa beint að íslensku skólastarfi. Í öðru lagi ræðir höfundur ekki þau viðhorf sem ganga í aðra átt, til dæmis þau sem leggja áherslu á skýra kennslustjórn og að hvatinn fylgi færninni fremur en hitt. Umræða um endurtekningar á tilraunum um gildistengingu námsefnis hefði líka styrkt greinina fremur en veikt hana.
Niðurstaðan: vel unnin, gagnsæ og heiðarleg röksemdafærsla sem stendur langt yfir venjulegum skoðanadálki um skólamál, en hún væri þyngri á metunum með íslenskum gögnum og einhverju viðnámi við eigin nálgun.
