dv.is
2026-06-10 15:00
Jón Atli er með banvænt heilaæxli – Sjúkratryggingar Íslands neita honum um meðferð sem getur lengt líf hans
Greinin fjallar um Jón Atla Magnússon sem greindist með glioblastóm og fékk synjun frá Sjúkratryggingum Íslands á greiðsluþátttöku í Optune Gio meðferð. Efnið byggist nær algjörlega á sjónarmiðum eiginkonu hans, Ilmurar Daggar Níelsdóttur, og felur í sér langt innlegg hennar sem birt er óbreytt í fréttinni. Sjúkratryggingum Íslands er ekki gefinn raunverulegur kostur á að svara gagnrýninni.
Einkunn Vitans: 3/10
Mat Vitans
Frétt um synjun Sjúkratrygginga á krabbameinsmeðferð byggist nær eingöngu á sjónarmiðum fjölskyldu sjúklingsins. Sjúkratryggingum er ekki gefinn kostur á svörum og engin óháð læknaheimild er ráðfærð.
Gagnrýni Vitans
Megingallinn við þessa frétt er algjört jafnvægisleysi. Greinin er í raun vettvangur fyrir sjónarmið einnar fjölskyldu; eiginkona sjúklingsins fær víðtækt rými til að rökstyðja mál sitt, meðal annars með löngum pistli sem birtur er nánast orðrétt innan fréttarinnar. Sjúkratryggingar Íslands eru sagðar hafa synjað umsókninni, en stofnuninni er hvergi gefinn kostur á að útskýra rök sín umfram stutta tilvísun í synjunarbréfið. Enginn talsmaður stofnunarinnar er beðinn um viðtal, engin yfirlit yfir forsendur hennar eru sett fram á hennar eigin forsendum. Þetta er alvarlegur ágalli í frétt sem ber einkenni ritstjórnarefnis fremur en hlutlausrar umfjöllunar.
Framsetningin er tilfinningaleg frá upphafi: fyrirsögnin er rökstudd út frá forsendum fjölskyldunnar, Jón Atli er kynntur sem „fjölskyldumaður í blóma lífsins" og meðferðin lýst sem einhverju sem „getur lengt líf hans" án þess að frekari klínískt samhengi sé veitt frá óháðum sérfræðingi. Engin óháð læknaheimild er ráðfærð um virkni Optune Gio meðferðar á almennum nótum, þótt eiginkonan vísi í rannsóknir og FDA-samþykki. Þær fullyrðingar eru ekki endilega rangar, en án staðfestingar frá þriðja aðila verður lesandinn að treysta á frásögn málsaðila. Tilvísun í sænska heilbrigðiskerfið og Novocure er eingöngu komin frá eiginkonunni, ekki frá sjálfstæðri staðfestingu blaðamanns. Að birta svona viðamikinn pistil málsaðila í miðri frétt, án afmörkunar eða mótvægis, þýðir í reynd að fréttamiðillinn lætur af hendi ritstjórnarvald sitt. Ekkert er athugavert við að fjalla um erfiða stöðu sjúklinga og gagnrýna opinberar stofnanir, en þá þarf blaðamaður að tryggja að gagnaðili fái svigrúm til svara og að klínískar fullyrðingar séu studdar óháðum heimildum.