visir.is
2026-08-21 09:16
Lærum lýðræði
Skoðanagrein Ingibjargar Rósu Björnsdóttur hvetur fólk til lýðræðisþátttöku og gagnrýninnar hugsunar í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður. Höfundur segist ekki vilja hvetja til Já eða Nei, heldur nota Brexit sem varúðarsögu um afleiðingar aðgerðarleysis. Greinin er persónuleg og hvatningarmiðuð, birt sem skoðanagrein á Vísi.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein sem segist ekki velja hlið en notar Brexit sem varúðarsögu á hátt sem hallar greinilega í átt að þátttöku og Já. Röksemdir lesanlegar en hlutleysissvipurinn er ekki alveg sannfærandi.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt undir flokknum „Skoðun" og ber að meta sem slíka. Höfundur gerir tilraun til þess að sýnast hlutlaus með því að lýsa yfir að hún hveti hvorki til Já né Nei, en Brexit-samlíkingin sem ber uppi meginskilaboðin dregur skýra mynd: þeir sem sátu heima (í því tilviki Remain-fólk) áttu eftir að sjá eftir því. Í íslensku samhengi bendir það á augljósan hátt á þá hættu að rétti kosturinn tapi vegna aðgerðarleysis, sem er í raun óbein hvatning frekar en hlutlaus lýðræðiskennsla. Þetta er ekki gallað sem skoðanaskrift, en lesandinn ætti að sjá í gegnum yfirborðslegan hlutleysissvip.
Að efni til er pistillinn fyrst og fremst persónuleg hugleiðing byggð á persónulegri reynslu höfundar af búsetu í London á Brexit-tímum. Fullyrðingin um að Nigel Farage hafi „strax daginn eftir" viðurkennt að aldrei yrði hægt að efna kosningaloforðin er algeng en einföldun; þekktustu yfirlýsingarnar komu frá öðrum talsmönnum Leave-herferðarinnar, til dæmis um 350 milljón punda vikulegan sparnað. Slíkt mátti sannreyna betur. Engar tölur eða heimildir eru nefndar nema 52% niðurstaða Brexit, sem er almenn vitneskja. Sem skoðanagrein stenst textinn þokkalega: rökin eru skýr og skilaboðin aðgengileg, en hugmyndafræðileg framsetning er falin á bak við yfirlýst hlutleysi, sem dregur úr hugverklegri heiðarleika.
