visir.is
2026-07-16 10:01
Hví ekki að velja eitthvað ódýrara en evru?
Skoðanagrein starfsmanns þingflokks Sjálfstæðisflokksins sem gagnrýnir með kaldhæðni þá fullyrðingu að ESB-aðild og evruupptaka myndi sjálfkrafa lækka matvælaverð um fjórðung. Höfundur byggir á eigin yfirferð ársreikninga veitingastaða og leiðir rök að því að kostnaðarsamsetningin geri slíka lækkun ólíklega nema hráefnisverð lækki miklu meira.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Kaldhæðin skoðanagrein starfsmanns Sjálfstæðisflokksins um ESB og matvælaverð. Rökin um kostnaðarsamsetningu veitingastaða eru áhugaverð en höfundur einfaldar andstöðuröksemdirnar til að auðvelda sér verkefnið.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundur gefur sig skýrt fram sem starfsmann þingflokks Sjálfstæðisflokksins; gagnsæið er til fyrirmyndar. Kjarnaröksemdafærslan, að kostnaðarskipting veitingastaða (laun 40–45%, hráefni 25–35%) útiloki 25% verðlækkun nema hráefnisverð lækki enn meira, er sannfærandi í grunninn og byggð á ársreikningum sem lesendur geta sjálfir skoðað í ársreikningaskrá. Höfundur tilgreinir þó enga nafngreinda veitingastaði né nein skráningarnúmer, svo lesandinn getur ekki endurtekið yfirferðina beint; þetta veikir sannreynanleikann nokkuð. Kaldhæðnin er skemmtileg en á stundum á kostnað nákvæmni: fullyrðingin um 25% lækkun er reist á einni framsetningu formanns utanríkismálanefndar um eitt matarréttarverð, en verður í textanum að almennu loforði ESB-sinna sem höfundur hrekur. Það er tæplega sanngjarnt; aðildarsinnar hafa jafnframt flutt mun blæbrigðaríkari rök, sem höfundur víkur frá með kaldhæðninni um „leiðinleg hagfræðiorð". Þar skortir hugmyndafræðilegan heiðarleika: að hafna andmælunum sem leiðinlegum er ekki sömu rökin og að hrekja þau. Á heildina litið stenst greinin vel sem skoðanaskrif; rökin eru áhugaverð þótt frá þeim mætti krefjast meiri rökstuðnings.
