Ræður Evrópu­sam­bandið hvort dánarað­stoð verði leyfð á Ís­landi?

Greinin er birt sem skoðanagrein og verður metin á þeim forsendum. Sterkasti þátturinn er aðgreiningin sem alltof oft brenglast í íslenskri Evrópuumræðu: Mannréttindadómstóllinn starfar á vegum Evrópuráðsins, ekki Evrópusambandsins, og Ísland hefur verið bundið Mannréttindasáttmálanum frá 1950. Höfundur nefnir tvo dóma með málsheiti og ártali, Karsai gegn Ungverjalandi 2024 og Mortier gegn Belgíu 2022, og gerir það sem margir málsvarar sleppa: hún dregur fram að dómstóllinn hafi hafnað kröfu Karsais og að engan skilyrðislausan rétt til dánaraðstoðar hafi verið viðurkenndur. Það er heiðarleg framsetning á dómaframkvæmd sem ekki styður málstað hennar til fulls.

Ónákvæmnin liggur í upptalningunni. Sagt er að dánaraðstoð sé leyfð „í einhverri mynd“ í sjö Evrópuríkjum, „þar á meðal“ sjö nafngreindum löndum; þar er ekkert „þar á meðal“ til að ræða. Þyngra vegur að Sviss, Þýskaland og Austurríki hafa komist í þessa stöðu að mestu í gegnum dómsúrlausnir og afmarkaðar reglur um aðstoð við sjálfsvíg, ekki með löggjöf um dánaraðstoð í belgískum eða hollenskum skilningi. Sviss er auk þess ekki í Evrópusambandinu, sem skiptir máli í grein sem snýst um ESB-aðild. Engin tilvísun er gefin í talninguna, og lesandinn getur ekki sannreynt hana innan greinarinnar.

Þá má nefna framsetninguna sjálfa. Spurningin í titlinum er svarað svo afdráttarlaust í þriðju málsgrein að lesandi spyr hverjir haldi hinu gagnstæða fram; höfundur nefnir enga slíka rödd og greinin fær því keim af því að slá niður staðleysu. Lokakaflinn víkur frá lagalega greiningarhlutanum yfir í hvatningu um rannsóknir, sem er beinlínis stefnumál Lífsvirðingar, en aðild höfundar að þeim samtökum kemur ekki fram fyrr en í undirskriftinni. Það er hefð á Vísi, en fyrri birting hefði styrkt gagnsæið. Að öllu samanlögðu: skýr, upplýsandi og að mestu rétt grein með nokkrum lausum þráðum.