Lítil áhrif vaxtahækkana á verðbólgu
Stefán Ólafsson, prófessor emeritus, heldur því fram að áhrif stýrivaxtahækkana á verðbólgu séu stórlega ofmetin og að byrðarnar leggist mest á skuldsett og tekjulægri heimili. Hann styðst við nýlega safngreiningu á 409 rannsóknum og leggur til önnur úrræði, meðal annars leiguhömlur og hærri skatta á tekjuhæstu og eignamestu hópa.
Burðarás greinarinnar er vel tilgreindur. Vísað er til safngreiningar Enzinger o.fl. frá 2025, með titli og númeri stefnuskýrslu, svo lesandi getur flett henni upp. Það er meira en margar skoðanagreinar bjóða, og greinin er birt í umræðudálki sem skoðun höfundar.
Veikleikinn liggur í stökkinu frá rannsókninni yfir í íslenskan veruleika. Að verðbólga haldist há þrátt fyrir háa vexti sannar ekki árangursleysi vaxtanna, því ekkert er sagt um hvernig hún hefði þróast án þeirra. Orð fjármálaráðherra um verðtryggingu eru notuð til að styðja gagnstæða niðurstöðu við þá sem ráðherrann dró. Það er lögmætt en hefði mátt segja skýrt.
Nokkrar lykilforsendur standa án stuðnings: að stærri fyrirtæki finni ekki fyrir innlendum vöxtum, að tekjuhærri hópar dragi ekki úr neyslu og að atvinnuleysi sé „tæp 7%“. Engin heimild fylgir þessum fullyrðingum. Höfundur glímir hvorki við væntingaleið peningastefnunnar né gengisáhrif í litlu opnu hagkerfi, sem eru augljósustu mótrökin. Merkimiðinn „nýfrjálshyggja“ kemur í stað þess að svara þeim.
