heimildin.is
2026-07-09 10:58
Kynnisferðir græddu hálfan milljarð á rekstri strætisvagna
Greinin fjallar um afkomu Kynnisferða og dótturfélaga þeirra á grundvelli ársreiknings 2025, með sérstaka áherslu á hagnað Almenningsvagna Kynnisferða af rekstri strætisvagna og arðgreiðslur til eigenda. Eigendatengslin við Engeyjarættina og lífeyrissjóði eru rakin ítarlega.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel heimildað ársreikningsstykki um Kynnisferðir, en enginn fulltrúi Strætó eða hins opinbera fær að skýra hvernig vísitölutenging leiddi til gífurlegs hagnaðarstökks á opinberum samningi.
Gagnrýni Vitans
Greinin hvílir á traustum grunnheimildum, einkum ársreikningi Kynnisferða 2025 og ársreikningi Alfa hf. frá 2024, og birtir beinar tilvitnanir úr þeim. Fjöldi talna og eignarhlutfalla er sannreynanlegur í opinberum ársreikningum, sem er styrkleiki. Þá er vísað til Heimildarinnar um samkeppnisleysi Flybus og til frétta um samrunaviðræður við Arctic Adventures; upprunaheimildir eru því greinanlegar. Veikleikinn er hins vegar sá að engin óháð rödd, hvorki fræðimaður, samkeppniseftirlitsmaður né fulltrúi Strætó, er látin koma að til að setja hagnaðarstökkið í samhengi. Hagnaður Almenningsvagna Kynnisferða stökk úr 3,8 milljónum í 565 milljónir á einu ári, aðallega vegna vísitölutengingar samnings við Strætó bs. Þetta er gífurleg aukning sem kallar á efnislegar spurningar: er vísitölutengd verðlagning opinberrar almenningssamgönguþjónustu í þágu skattgreiðenda? Fékk Strætó tækifæri til að tjá sig? Enginn talsmaður Strætó, sveitarfélaga eða innviðaráðuneytisins er hér látinn koma að, þótt umfjöllunin snúi beint að opinberum samningi. Fyrirsögnin er réttmæt miðað við efnið, en hún undirstrikar einmitt hversu miklu máli skiptir að setja tölurnar í samhengi. Eigendagreiningin er ítarleg og vel unnin, en heildarmatið dregst niður af því að sjálfir opinberu aðilarnir eru ekki látnir koma að.
