Danir, ESB og staða Íslands
Skoðanagrein á Vísi þar sem verkfræðingur ber saman reynslu Dana af ESB við íslenska umræðu og áætlar kostnað við aðild. Kaflinn um danskar undanþágur er nákvæmur og vísað í vef danska þingsins, en fjárhagsfullyrðingarnar, bæði um kostnað og ávinning, standa án útreiknings eða heimildar. Málflutningurinn er auk þess uppfullur af persónulegum lýsingarorðum um andstæðinga fremur en rökum gegn þeirra röksemdum.
Greinin er birt undir skoðanamerki Vísis og verður metin sem slík: á rökfærslu, ekki heimildajafnvægi. Sterkasti hluti hennar er sögulega yfirlitið um Danmörku. Þar eru dagsetningar, kosningatölur og fjórar undanþágur Edinborgarsamkomulagsins raktar og heimildin nefnd berum orðum, vefur danska þingsins. Lesandi getur flett þessu upp. Það er meira en margir skoðanahöfundar gera og efnistökin þjóna raunverulegum tilgangi í umræðunni: að sýna að samið sé við aðildarríki eftir inngöngu, ekki bara við hana.
Svo hrynur aginn. Kjarnafullyrðing greinarinnar, að framlag Íslands gæti legið á bilinu 10 til 20 milljarðar króna, er sett fram með vísun í „hlutfall kostnaðar Dana síðasta ár“ án þess að sýna eina einustu tölu eða reiknireglu. Á móti er talan sem höfundur hafnar eignuð „Mogganum“ án greinar, dagsetningar eða höfundar. Enn verra: Kristín Vala Ragnarsdóttir er nafngreind sem dæmi um ýktar fullyrðingar, en ekkert er haft eftir henni. Að nefna andmælanda og hrekja hann svo aldrei er retórískt bragð, ekki rök. Lokakaflinn um fullvinnslu sjávarafurða og „nokkra tugi milljarða í auknar tekjur“ er hrein ágiskun sett fram í fullyrðingarformi, og spáin um að Danir myndu „örugglega“ hafna sameiginlegum her er staðhæfing um framtíðina sem enginn getur stutt.
Orðfærið dregur greinina líka niður. „Afturhaldsmenn“, „innhverf og þröngsýn innilokunarstefna“, „hreint glórulausar“ og systurnar Óhamingja, Óstjórn og Ofstjórn: þetta eru einkunnir, ekki mótrök. Höfundur sem gagnrýnir aðra fyrir ýkjur má búast við að vera mældur á sama kvarða. Þá stemma kosningatölurnar frá 1972 ekki, 63,4 og 36,9 gera samtals 100,3 prósent, sem er lítilræði en einmitt sú tegund ónákvæmni sem grein af þessu tagi hefur ekki efni á.
Niðurstaða: gagnlegur og sannreynanlegur sögukafli í bland við óstuddar fjárhagsfullyrðingar og persónugerða umræðu. Greinin hefði orðið margfalt sterkari með einum útreikningi og einni beinni tilvitnun í þá sem hún deilir við.
