Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi
Frétt Vísis byggir á landsskýrslu Háskóla Íslands um PISA 2025 og tilkynningu Stjórnarráðsins, með ítarlegri tölfræði og skýringum á flokkun OECD á nemendum eftir bakgrunni. Heimildir eru nafngreindar og sannreynanlegar, en fréttin styðst alfarið við skjölin sjálf án viðtala eða sjálfstæðrar greiningar. Tvær tölur í textanum stangast á.
Talan í fyrirsögninni, 28 prósent, kemur hvergi aftur fyrir í meginmáli og er hvorki skýrð né staðsett í skýrslunni. Lesandi fær ekki að vita hvað „grunnhæfni“ merkir í PISA (þrep 2), hvaða hópur nákvæmlega liggur að baki hlutfallinu eða hversu stór hann er. Þetta er akkúrat talan sem mun rata inn í umræðuna og hún er sú eina í fréttinni sem ekki er hægt að rekja innan textans.
Innri ósamræmi er líka til staðar. Fyrst er sagt að munur í stærðfræðilæsi sé 41 stig, síðan að eftir að tekið hafi verið tillit til félags- og efnahagslegrar stöðu mælist munurinn 41 stig, um leið og fullyrt er að munurinn minnki „í öllum tilvikum“. Annað hvort er talan röng eða skýringin vantar.
Að öðru leyti er þetta vandvirk skjalablaðamennska. Skilgreiningar OECD eru útskýrðar, fyrirvari settur við ólíka samsetningu hópa milli Norðurlanda og fram kemur að fyrsta kynslóð hefur styst verið í íslensku skólakerfi. Það sem vantar er rödd utan skjalanna: enginn kennari, sérfræðingur eða gagnrýnandi PISA-aðferðafræðinnar fær orðið, og eina viðbragðið er tilkynning ráðuneytisins.