mbl.is
2026-05-15 18:15
Ný könnun: Meirihluti til hægri mögulegur án Viðreisnar
Greinin flytur niðurstöður lokakönnunar Þjóðarpúls Gallup fyrir borgarstjórnarkosningar í Reykjavík, birtrar af RÚV. Sjálfstæðisflokkurinn mælist langstærstur og ýmsar meirihlutamyndir eru reifaðar. Greinin er að mestu endursögn á könnunarniðurstöðum ásamt pólitískri greiningu blaðamanns á mögulegum stjórnarmyndunum.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Frétt um lokakönnun Gallup byggir á traustum heimildum en fyrirsögnin leggur áherslu á hægri meirihluta umfram aðrar stjórnarmyndir. Skekkjumörk könnunar vantar.
Gagnrýni Vitans
Heimildakeðjan er gagnsæ: könnunin er frá Gallup (Þjóðarpúls) og birt af RÚV, sem eru traustar og nafngreindar heimildir. Hins vegar er um endursögn á efni annars fjölmiðils að ræða og ekki er ljóst hvort blaðamaður mbl.is bætti sjálfstæðu fréttastarfi við. Tölulegar niðurstöður eru skýrar og auðsannreynanlegar. Greinin hefur nokkra veikleika. Í fyrsta lagi vantar hefðbundnar bakgrunnsupplýsingar um könnunina sjálfa: úrtaksstærð, skekkjumörk og tímabil fyrirlagna. Þetta skiptir máli vegna þess að blaðamaður túlkar lítinn mun á milli flokka (t.d. Miðflokkurinn á móti Viðreisn) sem merkilegan, en án skekkjumarka er ómögulegt fyrir lesandann að meta hvort munurinn sé marktækur. Í öðru lagi er fyrirsögnin „meirihluti til hægri mögulegur án Viðreisnar" mat blaðamanns sem raunar er byggt á réttri talningu sæta, en orðalagið leggur áherslu á eina ákveðna stjórnarmynd umfram aðrar; jafn raunhæfur meirihluti Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar er nefndur seinna í greininni en fær ekki fyrirsagnarstöðu. Sú framsetning birtir ákveðna ritstjórnarlega valstýringu. Þriðja atriðið er að greinin fer út í greiningarsvið þegar rætt er um líkur á ýmsum meirihlutum og vísað til afstöðu Bjargar Magnúsdóttur til samstarfs við Miðflokkinn, en engin heimild er gefin upp fyrir þeirri fullyrðingu. Sennilega byggist hún á opinberum ummælum sem lesendur gætu leitað uppi, en beinna tilvísana vantar. Á heildina er þetta hæf frétt sem flytur niðurstöður á skýran hátt, en fyrirsögnin er ekki hlutlaus og könnunaraðferðafræðin vantar.