Við vissum að þetta myndi gerast
Skoðanagrein formanns Þróunarsjóðs námsgagna um nýjar PISA-niðurstöður, þar sem kallað er eftir betri námsgögnum og meiri kennslutíma. Tölurnar eru tilgreindar og rekjanlegar til PISA, en greinin ræðir ekki aðrar mögulegar skýringar á falli í lestrarárangri. Hagsmunatengsl höfundar eru gefin upp, en aðeins í lokin.
Greinin er birt sem skoðanaefni, og því er hún metin á forsendum röksemda, ekki heimildajafnvægis.
Mest ber á því að lausnin sem greinin leggur til, fjölbreytt og vönduð námsgögn, er einmitt verksvið þess sjóðs sem höfundur stýrir. Það er ekki ámælisvert í sjálfu sér og upplýsingarnar koma fram, en þær koma fram í síðustu línu greinarinnar. Lesandi sem les fyrstu þrjá fjórðunga textans veit ekki að hann er að lesa málflutning frá aðila með beina hagsmuni af niðurstöðunni. Betra hefði verið að segja það strax.
Tölurnar eru til fyrirmyndar að því leyti að þær eru tilgreindar og hægt að fletta upp: hlutfall barna undir grunnviðmiði, fall um 64 stig í lestri, 83% á móti 69% OECD-meðaltali. Fullyrðingin um að ekkert samanburðarland hafi fallið meira frá 2015 er hins vegar sterk og hefði þolað nákvæmari tilvísun.
Rökfræðilega er stærsti gallinn sá að greinin gengur að skýringunni sem gefinni. Tímaþröng kennara og bágborin námsgögn eru sett fram sem meginorsök án þess að aðrar tilgátur, breytt lestrarhegðun, skjátími eða málabakgrunnur nemenda, séu svo mikið sem nefndar til að vísa þeim á bug. Skýr og vel skrifuð grein, en sannfærandi hefði hún verið ef hún hefði tekist á við mótrökin.
