Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
mbl.is 2026-06-30 13:12

„Ekkert svigrúm til að gera neitt gott“

Greinin er stutt samantekt á þætti Dagmála Morgunblaðsins þar sem oddviti Viðreisnar og oddviti Samfylkingarinnar ræða hagræðingu í Reykjavíkurborg. Heimildirnar eru nafngreindir borgarfulltrúar og efnið byggist á beinum tilvitnunum úr þættinum.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun kynningarefni fyrir þáttinn Dagmál og endurspeglar samtal sem átti sér stað þar. Tvö sjónarmið koma fram: Björg Magnúsdóttir forseti borgarstjórnar ver hagræðinguna, en Pétur Hafliði Marteinsson af hálfu Samfylkingarinnar gagnrýnir tiltekna þætti hennar, sérstaklega niðurlagningu mannréttindaráðs. Þetta gefur ákveðna raddflóru, en skortur á sjálfstæðum heimildum er áberandi; engin samtök, sérfræðingar eða íbúar eru spurðir. Tölulega fullyrðingin um fimm milljarða króna halla á fyrstu þremur mánuðum ársins er rakin til Bjargar en ekki staðfest með tilvísun í opinbera ársfjórðungsskýrslu eða önnur gögn borgarsjóðs, þótt slík gögn gætu vel legið að baki. Framsetningin er nánast hlutlaus: bæði meirihluti og minnihluti fá rými, en meirihlutinn fær þó mun meira pláss til að útskýra sín sjónarmið. Sem þáttakynning er greinin viðunandi, en sem sjálfstæð frétt er hún létt í sporið.

ruv.is 2026-06-30 16:58

Flóknari aðdragandi en fyrir þingkosningar

Greinin fjallar um nýjasta þjóðarpúls Gallups um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðildarviðræður og byggir á könnunargögnum og viðtali við Jón Gunnar Ólafsson, lektor í stjórnmálafræði. Fjallað e…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem ritstjórnarefni en les frekar eins og fréttaskýring, blanda af könnunargögnum og greiningu. Gallup er nefnt sem heimild og tölur úr þjóðarpúlsi eru tilgreindar ásamt dagsetningum könnunar, sem er gott. Jón Gunnar Ólafsson er nafngreindur sérfræðingur og vísað er til Íslensku kosningarannsóknarinnar (ÍSKOS), sem gefur lesandanum möguleika á staðfestingu. Þetta er styrkleiki greinarinnar.

Á hinn bóginn skorti nokkuð á skipulega framsetningu. Afstaða flokka er dregin saman á lauslegan hátt; sagt er að forystumenn Flokks fólksins og Samfylkingarinnar hafi sagt að treysta verði þjóðinni, en hvorki er vitnað beint í orð forystumannanna né útskýrt hvaða afstaða flokkanna raunverulega er. Umfjöllun um gervigreind er áhugaverð en mjög yfirborðskennd; þar virðist einkum byggt á almennum orðum Jóns Gunnars frekar en tilteknum rannsóknum. Greinin hefði notið góðs af því að draga skýrari línu milli ritstjórnarlegrar röksemdafærslu og fréttaefnisins sjálfs, en í heild sinni er hún sæmilega vel grunduð á nafngreindum heimildum og staðreyndum sem hægt er að sannreyna.

mbl.is 2026-06-30 15:12

Gæslunni stætt á að banna La Datcha að koma í höfn

Frétt um dóm Héraðsdóms Reykjavíkur sem staðfestir ákvörðun Landhelgisgæslunnar um hafnarbann á snekkjunni La Datcha. Greinin rekur forsögu málsins, eigendaskipulag skipsins og lagalegan ágreining um …

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er vel unnin dómsfrétt sem byggir á skýrum aðalheimildum: dómi Héraðsdóms Reykjavíkur og ákvörðun Landhelgisgæslunnar. Bæði sjónarmið stefnanda (Tinkov-fjölskyldunnar) og stefnda (íslenska ríkisins) eru rakin með sanngjörnum hætti. Lagalegi grundvöllurinn, reglur Evrópusambandsins um fánaskráningu, er útskýrður skýrt og aðgengilega. Sérstaklega er eftirtektarvert hversu vel blaðamaðurinn leggur út frá flóknu eignarhaldsskipulagi (félag á Seychelles-eyjum í eigu kýpversks sjóðs) án þess að missa lesandann. Eina athugasemdin sem vert er að nefna er að engar beinar tilvitnanir í dóminn sjálfan eru birtar og enginn talsmaður Tinkov-fjölskyldunnar eða Landhelgisgæslunnar er viðtalaður beint; allt virðist byggt á dómsskjalinu. Það er þó eðlilegt í frétt af þessu tagi þar sem dómurinn sjálfur inniheldur málflutning beggja aðila. Heildarniðurstaðan er traust fréttamennska.

visir.is 2026-06-30 10:46

Fara fram á sex­tán ár yfir Ming: „Ásetningur hennar var kaldur og grimmur“

Frétt frá réttarsal um refsikröfu héraðssaksóknara í Edition-málinu. Greinin byggir á beinum tilvitnunum úr málflutningi saksóknara og lýsir ákæruatriðunum ásamt vörn ákærðu. Viðvörunarboxar um sjálfsvíg og ofbeldi eru réttilega settir inn.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er dæmigerð dómsmálafrétt sem flytur kjarna réttarhaldanna: refsikröfu saksóknara, lagagreinar sem vísað er til og afstöðu ákærðu. Karl Ingi Vilbergsson héraðssaksóknari er nafngreindur og tilvitnað beint til hans, sem gefur lesandanum staðfesta heimild. Ákæran og lagaákvæðin eru einnig skýrt tilgreind. Veigamestur gallinn er hins vegar sá að sjónarmið verjanda Ming Ting eru nánast fjarverandi; greinin segir að saksóknari og verjandi hafi hvort flutt sitt mál, en tilvitnað er eingöngu í saksóknarann. Í dómsmálafrétt þar sem fyrirsögnin sjálf endurspeglar kröfu og orð saksóknara væri eðlilegt að gefa verjanda svipaðan sess, a.m.k. með stuttri samantekt á röksemdum hans. Þá er bakgrunnur málsins settur fram af sanngirni: varnarsjónarmið Ming Ting um hópsjálfsvíg eru nefnd, sem bætir nokkuð upp. Viðvörunarboðið um sjálfsvíg og ofbeldi er til fyrirmyndar. Greinin endurtekur sig á nokkrum stöðum, sem bendir til flýtibirtingar eða tæknilegra endurtekninga, en skaðar ekki efnislega. Á heildina er þetta hefðbundin frétt af réttarsal með góðri heimild frá saksóknara en veikri framsetningu verjandans.

ruv.is 2026-06-30 14:35

Edition-málið: „Ásetningur hennar var kaldur og grimmur“

Frétt frá málflutningi í Héraðsdómi Reykjavíkur í svokölluðu Edition-máli þar sem varahéraðssaksóknari og verjandi ákærðu fluttu lokaræður sínar. Greinin sækir efnivið sinn beint frá málflutningi í dómsal og birtir sjónarmið beggja aðila.

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er dæmigerð dómsmálafrétt sem flytur orð beggja aðila, saksóknara og verjanda, og gerir lesandanum kleift að mynda sér skoðun. Heimildirnar eru gagnsæjar: Karl Ingi Vilbergsson varahéraðssaksóknari og Ómar Örn Bjarnþórsson verjandi eru nafngreindir, og lesandinn skilur að efnið kemur beint úr málflutningi fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur. Jafnvægi er ásættanlegt; saksóknari fær nokkru meiri pláss en verjandi, en meginkröfur og rök beggja koma fram. Fyrirsögnin, sem tekur orð saksóknara beinlínis án þess að gefa verjanda sambærilegan sess, hallast frekar að ákæruvaldsmegin, en það er algeng framsetnarvenja í fréttamiðlun og veldur ekki verulegum skaða þar sem efni greinarinnar er yfirvegað. Smávægilegur ágalli er að ekki er gerð grein fyrir því hvort vitnaskýrslur eða réttarlæknisfræðileg gögn styðji tilteknar fullyrðingar um áverka og baráttu Catherine; slíkt hefði styrkt framsetningu saksóknarans í augum lesenda. Þá hefði mátt nefna skýrar hvaða gögn liggja til grundvallar, svo sem réttarkrufningu eða eftirlitsmyndbandsupptökur, en í málflutningsfrétt er þessi takmörkun viðeigandi. Á heildina litið er þetta sómasamleg dómsmálafrétt.

mbl.is 2026-06-30 15:55

Staða Íslands ekki mjög sterk

Greinin fjallar um vorskýrslu kjaratölfræðinefndar og ber saman hagvöxt Íslands við önnur Norðurlönd og evrusvæðið, sérstaklega hagvöxt á mann. Byggt er á skýrslunni sjálfri, tilkynningu nefndarinnar og viðtali við sérfræðing hennar.

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Styrkleikar fréttarinnar eru nokkuð augljósir: hún vísar skýrt í vorskýrslu kjaratölfræðinefndar, tilvitnun frá formanni nefndarinnar, Eddu Rós Karlsdóttur, og viðtal við sérfræðinginn Guðrúnu Svavarsdóttur. Tölulegar fullyrðingar eru rekjanlegar til skýrslunnar. Blaðamaðurinn setur tölfræðina í samhengi, til dæmis með samanburði við viðmiðunarbil um heilbrigðan hagvöxt á mann og með athugasemd um áhrif Novo Nordisk á danskan hagvöxt, sem er gagnleg samhengissetning.

Einn veikleiki er að setningin um að „oft er talað um" 1,5 til 2,5% heilbrigðan hagvöxt á mann er ótilgreind; ekki er ljóst hvort þetta kemur úr skýrslunni sjálfri eða hvort þetta sé túlkun blaðamanns. Slíkt viðmið er þekkt í hagfræði en hefði mátt tengja við tiltekna heimild. Þá er greinin nokkuð einhliða í þeim skilningi að eingöngu er rætt við starfsfólk nefndarinnar; engin sjálfstæð rök eða sjónarhorn frá stjórnvöldum eða öðrum hagfræðingum fá rými. Í ljósi þess að fréttaefnið er kynning á opinberri skýrslu er það þó ekki alvarlegt; greinin gerir skýrt hvaðan gögnin koma og gefur lesandanum möguleika á að kynna sér skýrsluna sjálfur. Í heildina er þetta heiðarleg og vel uppbyggð frétt af kynningarfundi.

visir.is 2026-06-30 12:51

Traust til ís­lenskra yfir­valda sagt fara vaxandi

Greinin fjallar um niðurstöður OECD-könnunar um traust til íslenskra yfirvalda og ber saman við fyrri mælingar. Hún byggir á einum aðalheimildum, þ.e. könnun OECD, og birtir tölulegar niðurstöður án frekari greiningar eða viðbragða.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Heimild greinarinnar er skýr og staðfest: könnun Efnahags- og framfarastofnunarinnar (OECD). Tölurnar eru settar í samhengi við fyrri mælingar og alþjóðlegt meðaltal, sem er vel gert. Greinin er þó frekar grunn í meðhöndlun sinni; enginn sérfræðingur eða stjórnmálafræðingur er spurður um hvers vegna traustið hefur aukist, og engin tilraun er gerð til að útskýra hvað gæti búið að baki breytingunum. Fyrirsögnin segir traust „fara vaxandi" en hefði átt að koma skýrar fram að um er að ræða niðurstöður á tilteknu tímabili milli tveggja kannana, ekki langtímaþróun. Framsetningin hallast að jákvæðu túlkuninni, sérstaklega í myndalýsingu þar sem bein samanburðartilvísun í fyrri ríkisstjórn er nefnd án nánari umfjöllunar. Eðlilegt hefði verið að nefna að ríkisstjórnin hafði skipt um flokkasamsetningu á milli mælinga og hvort það skipti máli. Athyglisvert er að lækkun trausts til fjölmiðla fær enga umfjöllun umfram eina setningu, þrátt fyrir að vera nokkuð veruleg (ellefu prósentustig). Málfræðilega eru nokkrir smáhnökrar í textanum, til dæmis „njóti enn mikils traust" þar sem ætti að vera „mikils trausts". Heildarmatið er að greinin uppfyllir grunnkröfur, þar sem heimild er skýr og tölur sannreynanlegar, en framsetningin er of einföld og skortir greiningardýpt.

ruv.is 2026-06-30 15:04

Heilbrigðiseftirlit Vesturlands rannsakar mögulega mengun vegna hvalveiða

Stutt frétt um mögulega mengun frá hvalstöðinni í Hvalfirði. Heilbrigðisfulltrúi er nafngreind heimild sem staðfestir ábendingar og rannsókn. Greinin er mjög knöpp og endurtekur efnið orðrétt í lokin.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Fréttinni tekst að nafngreina helstu heimild sína, Þorbjörgu Valdísi Kristjánsdóttur heilbrigðisfulltrúa, sem staðfestir bæði ábendingar og rannsókn á málinu. Það er jákvætt. Hins vegar er greinin afar þunn; sama efnisgreinin er endurtekin orðrétt tvisvar í lok textans, sem bendir til klaufalegrar ritstjórnar eða tæknibilana. Engin tilraun er gerð til að afla sjónarmiða rekstraraðila hvalstöðvarinnar eða annarra aðila, svo sem umhverfisverndarsamtaka eða Umhverfisstofnunar, sem hefði gefið lesandanum betri mynd af stöðu mála. Þrátt fyrir að um stutta frétt sé að ræða er ekki of mikið krafist að haft sé samband við þann aðila sem ábendingarnar snúa að. Efnislega er fréttinni ábótavant en ekki beinlínis villandi.

mbl.is 2026-06-30 16:00

Tengja kyrkingartak við óútskýrðan heilsubrest

Frétt um samfélagsmiðlaátak gegn kyrkingartaki þar sem Guðný S. Bjarnadóttir, stjórnarformaður Vitundar, lýsir alvarlegum heilsufarslegum afleiðingum kyrkingartaks. Greinin byggir nær eingöngu á viðta…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggist á einum heimildarmanni, Guðnýju S. Bjarnadóttur, sem talar fyrir hönd hagsmunasamtaka. Þetta er ekki endilega vandamál þegar um frétt af samfélagsátaki er að ræða, en þegar settar eru fram fullyrðingar um læknisfræðileg tengsl kyrkingartaks við flogaveiki og minnisleysi hefði verið eðlilegt að leita til sérfræðings í læknisfræði eða vísa í tilteknar rannsóknir. Setningin „rannsóknir hafa sýnt fram á" er of óljós; lesandinn hefur enga leið til að sannreyna þessa fullyrðingu út frá greininni einni saman. Þá er framsetningin nokkuð einsleit: engin gagnrýnin sjónarmið eða frekari útskýring á takmörkunum þessara tengsla kemur fram. Sem stutt frétt af átaki er þetta viðunandi, en læknisfræðilegar fullyrðingar krefjast sterkari heimilda en eins fulltrúa hagsmunasamtaka.

visir.is 2026-06-30 14:27

Mega banna trans konum að stunda keppnis­í­þróttir

Frétt um dóm Hæstaréttar Bandaríkjanna sem staðfestir heimild ríkja til að banna trans konum þátttöku í keppnísíþróttum kvenna. Greinin byggir aðallega á efni frá AP-fréttastofunni og dregur fram bæði…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er vel uppbyggð sem utanríkisfrétt og nær að draga fram helstu hliðar málsins. AP-fréttastofan er nefnd sem heimild og tilvísanir í lögmenn aðila, nafngreinda íþróttakonur beggja vegna deilunnar og fordæmisgildi dómsins gefa lesandanum nokkuð heildstæða mynd. Sérstaklega er vert að nefna að greinin sýnir bæði þá sem styðja bannið og þá sem eru á móti, og gefur rödd Becky Pepper-Jackson og lögmönnum hennar rými til að koma sínum rökum á framfæri. Þetta er sæmileg jafnvægisvísa í frétt sem fjallar um pólitískt álitamál.

Veikleikinn felst í tvennu. Í fyrsta lagi vantar rödd stuðningsmanna bannsins sem pólitískt sjónarmið; nafngreindar íþróttakonur eru nefndar í einni setningu en enginnar þeirra er vitnað beint til. Í öðru lagi er enginn fræðimaður eða lögfræðingur rætt við sem gæti sett dóminn í víðara samhengi stjórnarskrárréttar. Fullyrðing um að rétturinn hafi „snúið við eigin fordæmi" í fyrra er afdráttarlaus og hefði þurft nánari skýringu eða tilvísun í viðkomandi dóm. Þrátt fyrir þessa galla er þetta almennilega unnin frétt sem uppfyllir grunnkröfur.

mbl.is 2026-06-30 17:16

Tvö stærstu mál sögunnar: Skoða tengslin

Frétt mbl.is um tvö stór fíkniefnamál þar sem lagt var hald á samtals 177 kíló af fíkniefnum. Greinin byggir á viðtali blaðamanns við tvo yfirmenn lögreglu á höfuðborgarsvæðinu og er skýrt heimildað.

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er vel uppbyggð fréttavinna sem byggist á beinu viðtali blaðamanns við tvo nafngreinda embættismenn lögreglu: aðstoðaryfirlögregluþjón og yfirlögregluþjón á rannsóknarsviði. Það er mikilvægt að fréttin greinir skýrt á milli þess sem er staðfest og þess sem enn er til rannsóknar, til dæmis hvort málin tvö tengist. Þetta er heiðarlegt og fagmannlegt. Beinar tilvitnanir í Ævar Pálma og Elínu Agnesi gefa fréttinni trúverðugleika og sannreynanlegan grunn. Lítilsháttar veikleiki er sá að engin önnur sjónarmið koma fram; hvorki frá verjendum hinna gæsluvarðhaldsföngnu né frá öðrum sérfræðingum sem gætu sett mál í samhengi, til dæmis um fíkniefnamarkað eða áhrif slíkra uppskera. Elín Agnes gefur jákvætt mat á vinnu lögreglunnar og enginn gagnrýnir; greinin er að mestu leyti hljómgrunnur fyrir lögreglusjónarmið. Það er þó skiljanleg takmörkun í brotamálafréttum á frumstigi rannsóknar, þar sem verjendur hafa oft lítið sem ekkert til viðbótar. Í heildina er þetta traust fréttavinna, þótt dýptarsamhengi vanti.

ruv.is 2026-06-30 14:27

Mannréttindi ekki fitulag sem hægt sé að skera í burtu

Greinin flytur yfirlýsingu Geðhjálpar sem gagnrýnir ákvörðun Reykjavíkurborgar um að leggja niður Mannréttindaskrifstofuna. Engin önnur sjónarmið koma fram og borgarstjóri fær ekki beint svar við gagn…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun endursögn á yfirlýsingu eins aðila, Geðhjálpar, og tekur eingöngu mið af sjónarmiðum þeirra samtaka. Vitnað er í orð borgarstjóra úr kosningabaráttunni, en þau eru sett fram sem dæmi um skort á þekkingu og þeim er ekki mætt með nýlegri afstöðu borgaryfirvalda eða rökstuðningi fyrir ákvörðuninni. Þar sem greinin er birt sem ritstjórnarefni, en les þó fremur sem bein miðlun á yfirlýsingu hagsmunasamtaka, er eðlilegt að gera athugasemd við hvernig hún heldur jafnvægi. Ef ætlunin er fréttaflutningur hefði átt að leita eftir svörum frá Reykjavíkurborg eða borgarstjóra. Ef ætlunin er ritstjórnarleg afstaða er sú afstaða greinilega aðeins ein hlið málsins án þess að viðurkennt sé hvað liggur að baki ákvörðunar borgaryfirvalda. Heimildanotkun er takmörkuð við einn aðila og ein orð borgarstjóra sem dregin eru út úr samhengi kosningaumræðu.

visir.is 2026-06-30 13:15

Stefnt á kapp­ræður milli utan­ríkis­ráðherra

Greinin fjallar um fyrirhugaðar kappræður milli utanríkisráðherra Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur og fyrrverandi utanríkisráðherra Guðlaugs Þórs Þórðarsonar um ESB-þjóðaratkvæðagreiðsluna, á vegum fé…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Frétt þessi byggist nær eingöngu á orðum Gunnlaugs Jónssonar hjá Paradigm; hann er bæði skipuleggjandi viðburðarins og sá sem lýsir honum sem „vandaðum" og „hlutlausum". Blaðamaðurinn virðist ekki hafa haft samband beint við skrifstofu utanríkisráðherra eða Guðlaug Þór til að staðfesta þátttöku þeirra sjálfstætt, heldur miðlar upplýsingum Gunnlaugs um samskipti við ráðgjafa ráðherra. Þetta gerir fréttina að eins konar viðburðatilkynningu fremur en sjálfstæðri fréttaflutningi. Setningin „eins og þjóðinni ætti að vera ljóst" stingur í augu sem óvenjuleg framsetning í beinni frétt; hún er frekar skoðun en staðhæfing. Jákvætt er að nafngreindur er umsjónarmaður umræðnanna, Dr. Ásgeir Theodór Jóhannesson, og staðsetning og dagsetning eru skýr. Skortur á sjálfstæðum heimildum og gagnrýnum spurningum, til dæmis um hvernig Paradigm fjármagnar viðburðinn eða hvert pólitískt hlutleysi félagsins er, dregur þó úr fréttaverðmæti greinarinnar.

visir.is 2026-06-30 17:58

Lokaeinkunnirnar vís­bending um ósamræmda ein­kunna­gjöf

Greinin fjallar um ósamræmi í einkunnagjöf grunnskóla á grundvelli svars barna- og menntamálaráðuneytisins við þingmannafyrirspurn. Tölulegar upplýsingar eru tilgreindar og heimildirnar eru opinber sk…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Aðalheimildin er opinber tilkynning á vef stjórnarráðsins, ásamt svari ráðuneytisins við þingmannafyrirspurn Sigríðar Á. Andersen. Þetta er staðfest og sannreynanleg heimild; tölurnar um dreifingu einkunna (0% til 56,7% sem fengu A) eru skýrt tilgreindar. Greinin stendur þó nánast eingöngu á þessari einu heimild. Engum kennara, skólastjóra, fræðimanni í menntavísindum né fulltrúa nemenda eða foreldra er gefinn vettvangur til að setja gögnin í samhengi eða mótmæla túlkun ráðuneytisins. Framsetningin fylgir nánast orðrétt röksemdafærslu ráðuneytisins: ósamræmi sé til staðar, það geti ekki skýrst af frammistöðu nemenda og nauðsynlegt sé að ganga lengra í samræmdum prófum. Þessi túlkun kann vel að eiga við, en fréttamaður hefði átt að leita eftir sjálfstæðu mati til að gefa lesandanum víðara sjónarhorn. Sérstaklega er áberandi að engin rödd er látin hljóma sem gæti bent á aðrar skýringar á mismuninum, svo sem ólíka félagslega samsetningu nemendahópa eða mismunandi áherslur í kennslu. Fréttavinna af þessu tagi, sem endurspeglar opinbera tilkynningu án sjálfstæðrar rýni, uppfyllir grunnkröfur en nær ekki lengra.

dv.is 2026-06-30 13:30

Einar Bárðarson ómyrkur í máli – Gjaldþrotahrinan rétt að byrja

Greinin fjallar um aðsenda grein Einars Bárðasonar, framkvæmdastjóra SVEIT, þar sem hann gagnrýnir skattlagningu áfengis og varar við gjaldþrotum í veitingageiranum. Fréttaflutningurinn er í raun sama…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er merkt sem ritstjórnarefni en er í raun samantekt á aðsendri grein eins hagsmunaaðila. Hún endurspeglar sjónarmið Einars Bárðasonar og SVEIT næstum orðrétt, án þess að blaðamaður leggi sjálfstætt mat á fullyrðingarnar eða leiti til annarra aðila. Talan um 27 milljarða króna í áfengisgjald er sögð vera úr fjárlögum, sem er í reynd staðfestanleg heimild, en samanburðurinn við veiðigjöld og skatt á fjármálafyrirtæki er tekinn beint úr málfari Einars án þess að hann sé sannreyndur af ritstjórn. Engum fulltrúa ríkisstjórnar, fjármálaráðuneytis eða sérfræðingum á sviði skattamála er gefinn kostur á að svara. Þetta er í eðli sínu umfjöllun um hagsmunagrein frekar en sjálfstæður fréttaflutningur, og lesandanum er ekki gert grein fyrir því að hann er í raun að lesa endursögn á einhliða erindi.

mbl.is 2026-06-30 11:54

Krefst þess að Ming verði sýknuð af öllum ákærum

Frétt af málflutningi verjanda Ming Ting Mancel í manndrápsáli þar sem krafist er sýknu. Greinin endurspeglar rök verjandans ítarlega og vísar einnig í málflutning varahéraðssaksóknara, þótt meginþungi textans liggi á sjónarmiðum verjandans.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í grunninn réttarsalsfrétt og gerir vel grein fyrir röksemdum verjandans, Ómars Arnar Bjarnþórssonar, sem er nafngreindur. Einnig er vísað til málflutnings varahéraðssaksóknara, Karls Inga Vilbergssonar, sem er jákvætt og gefur fréttinni ákveðinn tvíhliða blæ. Hins vegar er samhengisskortur augljós: rök ákæruvaldsins fá mun minni pláss en rök varnar. Saksóknari er aðeins nefndur í einni stuttri setningu um játningu á vettvangi, á meðan verjandinn fær tugi setninga til að útfæra sín rök. Þetta ójafnvægi er algengur ágalli í réttarsalsfréttum þegar fréttamaður mætir á ákveðinn hluta málflutnings, en hefði mátt vinna á með því að taka skýrt fram hvort greinin nær einungis yfir málflutning verjandans eða hvort fréttamaður fylgdist einnig með ákærumegin. Þá vantar skýra tilvísun í upprunalega ákæru og tilteknar greinar hennar; krufningsskýrslan er nefnd en ekki nánar tilgreind. Þrátt fyrir þessar takmarkanir er fréttaskrif af þessu tagi eðlilega miðað við einn þátt málflutningsins, og nafngreindir aðilar styðja meginefnið.

ruv.is 2026-06-30 10:29

Ísland og Noregur undanþegin verndaraðgerðum ESB vegna stálframleiðslu

Frétt um nýjar verndaraðgerðir ESB vegna stálinnflutnings og undanþágu Íslands og Noregs. Greinin byggir á opinberum gögnum framkvæmdastjórnar ESB sem birt voru sama dag, og er skýrt skrifuð frá Brussel.

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Þetta er beinlínis fréttaflutningur frá Brussel sem byggir á opinberri tilkynningu framkvæmdastjórnar ESB og reglugerðargögnum sem gerð voru opinber sama dag. Heimildirnar eru skýrar: framkvæmdastjórnin sjálf, reglugerðin og útskýringarskjöl hennar. Tölulegar staðhæfingar, eins og kvótinn (18,3 milljónir tonna) og tollhlutfallið (50%), eru sannreynanlegar í opinberum gögnum ESB. Sérstakur styrkur felst í því að blaðamaðurinn nefnir einnig fyrri verndaraðgerðir vegna kísilmálms og bendir á að sama undanþága hafi ekki gilt þar, sem gefur lesandanum nauðsynlegt samhengi. Eina veikleikinn má nefna: enginn viðmælandi er nafngreindur og engin sjónarhorn frá íslenskum eða norskum aðilum, til dæmis iðnaðarráðuneyti eða framleiðendum, koma fram. Það hefði styrkt fréttina ef einhver viðbrögð frá íslenskri hlið hefðu verið leitað eftir. Samt sem áður, fyrir stutta viðburðafrétt sem byggir á opinberum gögnum, er þetta vel unnin fréttamiðlun.

mbl.is 2 heimildir 2026-06-30 08:30

Boða atlögu að olíufélagi Hvals hf.

Stutt frétt um að skip Paul Watson-samtakanna, Bandero, hyggist leggja til atlögu við olíufélagi sem þjónustar Hval hf. Fréttinni er lýst með tilvísun í færslu samtakanna á samfélagsmiðlum, fréttaflut…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Fréttinni tekst vel að nafngreina fleiri en eina heimild: færslu Paul Watson-samtakanna á samfélagsmiðlum, fréttaflutning RÚV og Ásgeir Erlendsson, upplýsingafulltrúa Landhelgisgæslunnar. Fyrir stutta frétt af þessu tagi er þetta ásættanleg heimildavinna. Hins vegar vantar rödd frá Hval hf. og frá viðkomandi olíufélagi, sem eru beinu viðfangsefni fréttarinnar. Þegar tilkynnt er um fyrirhugaða „atlögu" að fyrirtæki hefði verið eðlilegt að leita eftir viðbrögðum þess eða a.m.k. geta þess að leitað hafi verið eftir þeim. Orðalagið „leggja til atlögu" er einnig athyglisvert; fyrirsögnin notar „boða atlögu" sem gefur dramatískan tón, en í meginmáli fréttarinnar er ekki skýrt hvort um sé að ræða líkamlega árás, hafnbálk eða mótmæli. Þá er vísað til RÚV sem milliheimildar um kálffulla langreyði, sem er viðurkennt en dregur úr sjálfstæði fréttarinnar. Í heild er þetta eðlileg stutt frétt, en hún gæti hæglega fengið hærri einkunn með viðbrögðum frá Hval hf. eða olíufélaginu.

ruv.is 2 heimildir 2026-06-30 10:41

Tilkynningum um áreitni og stafræn kyferðisbrot fjölgaði mikið

Frétt um aukinn fjölda tilkynninga um kynferðisbrot, byggð á skýrslu ríkislögreglustjóra fyrir fyrstu þrjá mánuði ársins 2026. Greinin miðlar tölfræðilegum upplýsingum úr skýrslunni á skipulegan hátt og setur þær í samhengi við fyrri tímabil.

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggir nánast alfarið á einni opinberri heimild, skýrslu ríkislögreglustjóra, sem er traust og sannreynanleg heimild. Tölfræðin er vel sett fram og blaðamaðurinn tekur réttilega fram þá varnagli sem kemur fram í skýrslunni sjálfri: að tölur geti breyst vegna seinkuðra tilkynninga, og að fjölgun vændistilkynninga skýrist að hluta af aukinni áherslu lögreglu frekar en raunverulegri aukningu brota. Þetta er til fyrirmyndar.

Það sem vantar er viðbótarrödd. Enginn sérfræðingur, fulltrúi fórnarlamba eða stjórnvalda er spurður um túlkun á gögnunum, til dæmis hvort 64% aukning stafræns áreitnis endurspegli raunverulega þróun eða breytta tilkynningahegðun. Engin samanburðarsetning er boðin upp á til að setja tölurnar í stærra samhengi, til dæmis þróun síðustu fimm ára. Fréttaveitingin er hins vegar heiðarleg og vel unnin miðað við að um er að ræða beina miðlun á opinberum gögnum; hún blekkir ekki lesandann. Gott dæmi um hreina gagnafréttagreinargerð, þó hún hefði orðið sterkari með a.m.k. einu viðtali.

visir.is 2026-06-30 11:15

Hótanir nægi ekki til að bregðast við utan land­helgi

Frétt Morgunblaðsins fjallar um lagalega stöðu Landhelgisgæslunnar gagnvart skipinu Bandero í íslenskri lögsögu. Byggt er á nafngreindum sérfræðingi í hafrétti og vitnað til fleiri aðila. Greinin er v…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Burðarás greinarinnar er nafngreindur hafréttarsérfræðingur, Bjarni Már Magnússon, sem útskýrir lagalegan ramma málsins á skýran hátt og með beinum tilvitnunum. Það er góður grunnur. Auk hans fær Kristján Loftsson, forstjóri Hvals, orðið og formaður Verkalýðsfélags Akraness kemur fram sem gagnrýnandi rödd. Fréttastofa blaðsins vísar í eigin heimildir um staðsetningu skipanna, og Instagram-síða samtakanna staðfestir frásagnir af hótununum. Þetta er sæmilegt heimildavægi.

Helsti veikleiki greinarinnar er að hvorki Landhelgisgæslan né Paul Watson-samtökin fá orðið beint. Landhelgisgæslan er meginviðfangsefni fréttarinnar; spurningin snýst um valdheimildir hennar, en engin tilraun virðist gerð til að fá viðbrögð frá stofnuninni. Á sama hátt eru samtökin sögð hafa hótað og birt á samfélagsmiðlum, en sjónarhorn þeirra kemur hvergi fram nema í örstuttri ummálun á Instagram-færslu. Fullyrðingin um að önnur langreyðan hafi verið kálffull kemur frá samtökunum en er sett fram án nokkurrar eftirgrennslanar. Þetta skapar ójafnvægi sem dregur úr trúverðugleika fréttarinnar. Hér er þó um ritstjórnarefni að ræða, ekki skoðanargrein, og þá er eðlilegt að gera meiri kröfur um jafnvægi. Framsetningin er ekki beinlínis hlutdræg; hún er frekar ófullkomin.