Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
dv.is 2026-06-18 06:30

Ísland fellur um sjö sæti í samkeppnishæfni á milli ára

Greinin fjallar um niðurstöður árlegrar samkeppnishæfniúttektar IMD háskólans í Sviss og setur þær í samhengi við önnur Norðurlönd. Að auki eru kynntar tillögur Viðskiptaráðs í fjórum flokkum sem ætla…

Einkunn Vitans: 3/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem frétt en er í raun fréttatilkynning Viðskiptaráðs, lítið breytt frá upprunalegri mynd. Sú framsetning er veigamesti gallinn: lesandinn fær tillögur Viðskiptaráðs um skattalækkanir, eignasölur og afnám viðskiptahindrana fram settar sem hluta af hlutlausri fréttaumfjöllun, án þess að greint sé á milli IMD-gagnanna annars vegar og pólitískra tillagna Viðskiptaráðs hins vegar. Engin sjálfstæð heimild er ráðfærð; enginn hagfræðingur, embættismaður eða fulltrúi stjórnvalda fær að tjá sig, og enginn gagnrýnisraddi er gefinn rými. Staðreyndir um sætaskipti og undirþætti má rekja til IMD-úttektarinnar sjálfrar og eru þar með sannreynanlegar, en fullyrðingar á borð við að skattalækkanir og eignasölur myndu „leiða til lægri verðbólgu og vaxta" eru pólitískar ályktanir sem birtar eru eins og staðreyndir, án nokkurs rökstuðnings eða fyrirvara. Fyrirsögnin vísar til IMD-gagnanna en meginhluti greinarinnar er helgaður stefnutillögum Viðskiptaráðs, sem skekkir hlutföllin. Í summu er þetta nær kynningarefni en blaðamennska: ein rödd, eitt sjónarhorn og engin aðgreining á milli gagna og hagsmunaaðila.

visir.is 2026-06-18 20:51

Segir ó­heimilt hafi verið að sigla af stað með mótmælandann um borð

Frétt um mótmæli Hólmsteins Harðarsonar í hvalveiðiskipinu Hval 9, þar sem Valgerður Árnadóttir, formaður Hvalavina, segir óheimilt hafi verið að sigla af stað með hann um borð. Greinin byggist nær al…

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Alvarlegasti gallinn á þessari frétt er algjört jafnvægisleysi. Kristján Loftsson, eigandi Hvals hf., er nafngreindur og honum kennt beint um ákvörðunina um að sigla af stað; sagt er að atvikið sé „alfarið á hans ábyrgð". Engin tilraun virðist hafa verið gerð til að ná til hans eða fulltrúa útgerðarinnar til andsvara. Þetta er grundvallarregla í fréttamennsku: sá sem sakaður er á rétt á að svara. Sama á við um lögreglu og Landhelgisgæslu, sem báðar eru sagðar upplýstar um málið, en hvorug þeirra er látin tjá sig um afstöðu sína eða aðgerðir. Raddflóra greinarinnar er einsleit; einungis er vitnað í Valgerði og ónafngreinda lögmenn sem hún segist hafa rætt við, auk Katrínar Oddsdóttur sem nefnd er í framhjáhlaupi. Fullyrðingin um brot á siglingarlögum er sett fram á grundvelli málfrelsis Valgerðar, ekki á sjálfstæðri skoðun blaðamanns eða tilvísun í tiltekna lagagrein. Fyrirsögnin endurspeglar afstöðu Hvalavina sem staðreynd frekar en að vera hlutlaus lýsing á atvikinu. Sem brotafrétt af vettvangi er eðlilegt að upplýsingar séu takmarkaðar, en jafnvel á brottflugsstigi hefði mátt nefna að ekki tókst að ná til gagnaðila eða að Hvalur hf. hafi ekki viljað tjá sig. Án þeirrar viðurkenningar verður fréttin einróma talsmennska í fréttabúningi.

visir.is 2026-06-18 11:30

Mót­mælendur ekki kærðir eftir truflun á þing­fundi

Frétt um að mótmælendur sem trufluðu þingfund hafi ekki verið kærðir. Greinin byggir á upplýsingum frá lögreglunni og vísar til stjórnarskrárákvæða um friðhelgi Alþingis, en skortir bein viðtöl við aðila málsins.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Kjarninn í þessari frétt er skýr: lögreglu barst engin kæra og málið var ekki tekið til rannsóknar. Sú staðhæfing virðist byggð á upplýsingum frá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu, sem er eðlileg og staðfest heimild. Greinin vísar einnig til stjórnarskrárákvæða um friðhelgi Alþingis, sem styrkir lagalegan ramma umfjöllunarinnar.

Þrjú atriði draga þó úr gæðum fréttarinnar. Í fyrsta lagi vantar raddir: hvorki er rætt við mótmælendurna sjálfa, fulltrúa þingforseta né lögreglu í formi beinna tilvitnana. Upplýsingin um að „engin kæra hafi borist" er sett fram sem staðreynd en án þess að tilgreina hvaða talsmaður eða opinber skrifstofa staðfesti hana. Í öðru lagi hefur greinin ákveðinn fræðslusvip; lýsing á viðurlögum við truflun þingfundar er nytsamleg en nálgast ritstjórnarlega útlistun frekar en fréttagreinarsnið. Þetta skapar spennu á milli greinartegundarinnar (frétt) og efnismeðferðarinnar. Í þriðja lagi birtist tilvitnun í Snorra Másson um „jaðarskoðanir" í tengdu efni sem er hlekkjað inn, en í sjálfri fréttinni fá mótmælendurnir enga sviðsmynd til að lýsa ástæðum sínum. Sú ójafnvægisstaða er verulegur veikleiki í frétt sem fjallar um skilin milli mótmælaréttar og starfsfriðar þingsins.

ruv.is 2026-06-18 14:20

Vilja endurskoða lög um veitingu ríkisborgararéttar

Frétt um tillögu allsherjar- og menntamálanefndar til þingsályktunar um endurskoðun laga um veitingu ríkisborgararéttar. Greinin byggir á opinberum gögnum frá nefndinni og lýsir núverandi kerfi og fyrirhugaðri breytingu í stuttu máli.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er beinlínis upplýsingamiðluð og byggir á opinberum heimildum, þ.e. tillögu allsherjar- og menntamálanefndar til þingsályktunar. Tölulegar fullyrðingar um fjölda umsókna eru settar fram án tilvísunar í tiltekna heimild, en líklega koma þær úr nefndaráliti eða gögnum nefndarinnar sjálfrar; lesandinn getur þó ekki sannreynt þær beint út frá fréttinni einni saman. Framsetningin er hlutlaus og lýsandi, engum sjónarmiðum er ýtt fram umfram önnur. Á hinn bóginn er greinin frekar grunn: enginn er látinn tjá sig um tillöguna, hvorki þingmaður úr nefndinni né fulltrúi Útlendingastofnunar eða hagsmunaaðila. Það hefði styrkt fréttina verulega ef einhver rödd hefði komið fram til að útskýra hvers vegna þessi breyting er talin nauðsynleg eða hvort einhver andmæli liggi fyrir. Sem stutt tilkynningafrétt um þingmál stenst hún þó grunnkröfur um nákvæmni og hlutleysi.

visir.is 2 heimildir 2026-06-18 14:17

Systir Ming Ting: „Nei, hún var ekki sjálf­stæð“

Frétt frá réttarhöldum í Edition-málinu þar sem yngri systir Ming Ting Mancel bar vitni um samband ákærðu við dóttur sína. Greinin byggir á beinum vitnisburði úr réttarsal og ákæruskjali, ásamt frambu…

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er dæmigerð dómsmálafrétt sem byggir á beinum vitnisburði úr réttarsal, og blaðamaðurinn sinnir grundvallarskyldu sinni: hann greinir frá framburði vitnis, setur hann í samhengi við ákæruna og málflutning verjanda, og bætir við mikilvægri andstæðu frá réttarlækni um klóráverka sem benda til viðnáms. Þetta er kjarninn í góðri dómsmálafréttamennsku. Heimildirnar eru skýrar: vitnisburður systur ákærðu, ákæruskjal, framburður ákærðu sjálfrar og réttarlæknir. Blaðamaðurinn sýnir einnig faglega varfærni með því að nota viðeigandi fyrirvara eins og „samkvæmt ákærunni" og „sagði fyrir dómi".

Það sem má betur fara er annars vegar að fyrirsögnin einblínir á sjónarmið sem styður ákæruvaldið, og gefur þar með ákveðna slagsíðu í framsetningu. Vitnisburður systurinnar um að Catherine hafi ekki verið sjálfstæð gagnvart foreldrum er vissulega lykilatriði í málinu, en fyrirsögnin dregur úr hlutlægum blæ fréttarinnar. Hins vegar er textinn sjálfur vel jafnaður; hann miðlar bæði fullyrðingu ákærðu um samþykki dótturinnar og andstæðri niðurstöðu réttarlæknis. Sjálfsvígsvarnarlínan er réttilega innifalin, sem sýnir faglega umhyggju. Á heildina litið er þetta vel unnin frétt, þótt fyrirsagnarvali mætti beina af meiri hlutleysi.

ruv.is 2026-06-18 16:29

Tekin með fimm lifandi unga og 100 egg á leið úr landi

Stutt frétt um handtöku pars á Seyðisfirði með egg og unga villtra fugla. Greinin byggir á opinberri tilkynningu Lögreglunnar á Austurlandi og nefnir aðkomu Náttúrufræðistofnunar, Náttúrustofu Austurl…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Fréttaheimildin er skýr: opinber tilkynning frá Lögreglunni á Austurlandi, bein tilvitnun höfð til hliðsjónar. Aðkoma Náttúrufræðistofnunar Íslands, Náttúrustofu Austurlands og MAST er nefnd, sem gefur lesandanum nokkurt vald til að sannreyna upplýsingarnar. Fyrir stuttan fréttaflöt af þessu tagi er þetta viðunandi uppbygging.

Á hinn bóginn vakna spurningar sem blaðamaðurinn hefði getað svarað. Hversu há var sektargerðin? Hvaða lög voru brotin, og hverjar eru hugsanlegar afleiðingar? Tilkynningin nefnir „sektargerð sem parið hefur samþykkt og greitt" en fjárhæðin vantar, sem er lykilupplýsing í máli sem þessu. Einnig hefði verið gagnlegt að setja atvikið í samhengi: hversu algengt er að erlent fólk reyni slíkt, og hvert er umhverfislegt mikilvægi þessara tegunda? Greinin er í raun endursögn á lögreglutilkynningu án sjálfstæðs fréttastarfs. Það er ekki villa, en það dregur úr gildi hennar sem fréttar. Framsetningin er hlutlæg og gefur ekki til kynna pólitíska slagsíðu.

visir.is 2026-06-18 14:36

„Ég veit ekki hvað annað ég get gert til að hjálpa hvölunum“

Frétt Vísis fjallar um mótmæli Hólmsteins Harðarsonar sem situr í tunnu í mastri hvalveiðiskips við Reykjavíkurhöfn. Greinin byggir á beinu samtali við mótmælandann og viðbrögðum lögreglu, auk þess se…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Vísi sinnir hér vel grunnhlutverki fréttamiðils: blaðamaður ræddi beint við mótmælandann á staðnum og leitaði viðbragða frá lögreglu, sem er nafngreind heimild (Ásmundur Rúnar Gylfason, aðstoðaryfirlögregluþjónn). Samhengið er styrkt með tilvísun í sakfellingu Anahitu Babaei og Elíssu May Philipps í febrúar vegna sambærilegra mótmæla 2023, sem gefur lesandanum sögulegt viðmið. Jákvætt er að tekið er fram að fréttin hafi verið uppfærð með viðbrögðum lögreglunnar; það sýnir meðvitund um tímasetningu heimildaöflunar.

Veikleikinn er skýr: enginn fulltrúi Hvals hf. eða áhafnar skipsins fær að tjá sig, þrátt fyrir að áhöfnin hafi samkvæmt fréttinni talað við Hólmstein og lögreglu. Þetta er ekki smámál í frétt sem snýst um bein afskipti af atvinnustarfsemi þriðja aðila. Sjónarhorn útgerðarinnar eða sjómanna, sem Hólmsteinn vísar sjálfur til með samúð, vantar alveg. Fyrirsögnin er bein tilvitnun í mótmælandann og setur þannig framsetninguna alfarið í hans sessi; hlutlausari fyrirsögn hefði gefið minna tilfinningalegt forskot. Þá er vísað í ónafngreinda „sjónarvotta" um losun landfesta, sem er veikt en skiljanlegra í samhengi fréttaflutnings á vettvangi. Í heild er þetta almennileg vettvangsfrétt sem sinnir vel samtali við aðaluppsprettu atburðar en sýnir ekki þann metnað að ná í hina hliðina, sem dregur úr jafnvægi.

mbl.is 2026-06-18 15:18

Sýknaðir í annað sinn af hryðjuverkaákæru

Frétt um dóm Landsréttar í hryðjuverkamálinu þar sem ákærðu voru sýknaðir af hryðjuverkahluta ákærunnar í annað sinn. Greinin rekur forsögu málsins og niðurstöðu dómsins á skýran hátt, en byggir nær eingöngu á dómsgögnum og opinberum atburðum.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er stöðluð dómsfrétt sem miðlar niðurstöðu Landsréttar á hnitmiðaðan hátt. Meginstyrkurinn liggur í skýrri tímalínu: handtakan 2022, fyrri úrskurðir héraðsdóms og Landsréttar, ómerkingardómur Hæstaréttar og nú hin endanlega niðurstaða. Heimildirnar eru opinber dómsgögn, sem er eðlilegt í þessari tegund fréttar. Á hinn bóginn má benda á nokkra veikleika. Í fyrsta lagi er lýsingin á samskiptum ákærðu kölluð „óhugnanleg" án þess að útskýra nánar hvað í þeim fólst; orðalagið er frekar lýsandi en hlutlaust og hefði mátt orða af meiri varfærni eða styðja við dómsorð. Í öðru lagi er hvergi vitnað til verjenda eða sakborninganna sjálfra, sem hefði styrkt fréttina, enda er niðurstaðan sýkna af alvarlegasta ákæruliðnum. Það hefði verið eðlilegt að leita eftir viðbrögðum verjenda við dómnum. Í þriðja lagi er setningin um „föður fyrrverandi ríkislögreglustjóra" sem „flæktist inn í rannsókn málsins" óljós og án nánari skýringar á því hvert hlutverkið var eða hvers vegna það skipti máli; lesandinn fær ekki næga mynd af þessu. Á heildina litið er þetta þokkaleg dómsfrétt sem sinnir grunnverkefninu vel, en skortur á viðbrögðum verjenda og ónákvæm framsetning á tilteknum atriðum draga úr gæðum hennar.

visir.is 2026-06-18 14:38

Telja dráp á rúss­neskum teiknara „pólitískt laun­morð“

Frétt Vísis fjallar um morðið á rússneskum skopmyndateiknara í Póllandi og byggir á tilvitnunum í forsætisráðherra Póllands og lögregluyfirvöld, auk þess sem Politico er nefnt sem heimild. Samhengi er…

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Greinin nefnir skýrar heimildir: Donald Tusk forsætisráðherra, lögreglu í Lublin-héraði og frétt Politico. Beint tilvitnun úr yfirlýsingu Tusks styrkir trúverðugleikann og gefur lesandanum aðgang að orðalagi æðsta valdhafa. Samhengiskaflinn um fyrri mál, frá morðinu á tétverskan uppreisnarmann í Berlín til eitrunar Litvinenko, Skripal og Navalní, er vel unninn og gefur lesandanum ramma til að meta atburðinn; þó eru þau mál flutt án sérstakra heimildatilvísana hverju sinni, en þar er um þekkt og vel skjalfest mál að ræða sem ekki kalla á nánari tilvísanir í fréttaformi.

Helsti veikleiki er að greinin er nánast alfarið endursögn á erlendum heimildum, einkum Politico, og ekkert bendir til sjálfstæðrar heimildaöflunar af hálfu blaðamannsins. Rúm hefði verið til að nefna viðbrögð rússneskra stjórnvalda, jafnvel þótt þau væru afneitun eða þöggun; slík upplýsing hefði styrkt greinina sem fréttaflutning. Framsetningin er í stórum dráttum hlutlæg: fyrirsögnin notar gæsalappir um orðalagið „pólitískt launmorð" og eignar það forsætisráðherra, sem er rétt aðferð. Tilvitnunin í Tusk um „ríkishryðjuverk" er aftur á móti skilyrt af honum sjálfum og greinin endurspeglar það vel. Á heildina litið er þetta vel unnin yfirlitsfrétt sem sinnir skyldu sinni sem erlend nýjungafrétt; eina athugaverða gallinn er fjarvera sjálfstæðrar heimildaöflunar og viðbragða frá rússneskri hlið.

ruv.is 2026-06-18 16:14

Erlendum námsmönnum sett strangari skilyrði

Frétt um samþykkt Alþingis á hertum skilyrðum fyrir dvalarleyfi erlendra námsmanna. Greinin byggir á tilkynningu Stjórnarráðsins og tilvitnun í dómsmálaráðherra. Engin sjálfstæð heimildaöflun er sýnileg.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er eðlilega uppbyggð sem stöðluð þingfrétt: hún greinir frá samþykkt Alþingis, vísar í tilkynningu á vef Stjórnarráðsins og birtir beina tilvitnun í dómsmálaráðherra. Þetta eru sannreynanlegar heimildir og kjarninn er skýr. Hins vegar eru nokkrir veikleikar sem vert er að nefna. Í fyrsta lagi er framsetningin nánast eingöngu endursögn á skilaboðum ráðuneytisins; engin sjálfstæð rödd kemur að, hvorki frá háskólasamfélaginu, samtökum útlendinga, né fræðimönnum sem gætu sett breytingarnar í samhengi. Fullyrðingin um „óeðlilega ásókn" er sett fram án þess að tölur séu tilgreindar eða starfshópur nafngreindur, þótt lesandi geti vissulega leitað að tilkynningunni. Í öðru lagi er samanburðurinn við Norðurlönd hafður eftir stjórnvöldum án þess að blaðamaðurinn kanni hvort hann standist; slíkar fullyrðingar ættu að koma frá sjálfstæðri uppflettingu eða a.m.k. vera merktar sem sjónarmið ráðuneytisins. Í þriðja lagi er fyrirsögnin hlutlæg, en ekkert er fjallað um gagnrýni eða möguleg áhrif á stofnanir sem hafa hagsmuna að gæta, sem veikir fréttina sem upplýsingagjöf. Þetta er ekki röng frétt, en hún er of þröng til að gefa lesandanum heildarmynd.

mbl.is 2026-06-18 11:09

Lögreglan um framúraksturinn: „Hvorki staður né stund“

Stutt frétt af hættulegum framúrakstri í Víðigerði, byggð á viðtali við varðstjóra lögreglunnar á Blönduósi. Greinin flytur atvik og viðbrögð lögreglu á skýran hátt, en er einhliða í uppbyggingu þar sem eingöngu ein heimild kemur fram.

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Frétt þessi er einföld og vel afmörkuð: hættulegur framúrakstur átti sér stað, lögreglan skoðar málið, og varðstjóri tjáir sig um atvikið. Þórhildur Vala, varðstjóri á Blönduósi, er nafngreind heimild sem getur talað af yfirvaldi um málið, og beinar tilvitnanir styrkja frásögnina. Þetta er staðalbúnaður fréttamennsku um umferðaratvik og uppfyllir grundvallarkröfur.

Það sem hefði mátt gera betur er þrennt. Í fyrsta lagi er enginn ökumaður eða vitni sem upplifði atvikið fenginn til viðtals; sjónarhorn þeirra sem þurftu að víkja af veginum hefði gefið lesandanum dýpri mynd af hættunni. Í öðru lagi er engin tilvísun í myndbandsupptöku eða önnur gögn sem staðfesta atvikið, þótt greinin gefi til kynna að slíkt kunni að vera til, enda er stundum vísað í myndavélar í bílum í svona tilvikum. Í þriðja lagi er fyrirsögnin sett í gæsalappir en gefur til kynna dramatísk ummæli fremur en kjarna fréttarinnar, sem er sá að lögreglan skoðar málið. Þetta eru þó smáatriði í samhengi við stuttan fréttaflutning um staðbundið atvik; greinin er hlutlæg og framsetningin hófleg.

visir.is 2026-06-18 15:26

Ann­markar á fleiri en einu stigi málsins

Greinin er í grunninn endursögn á tilkynningu frá Reykjavíkurborg um niðurstöður innri endurskoðunar á skipulagsferlum vegna vöruskemmu við Álfabakka 2a. Eina bein heimild greinarinnar er tilkynning b…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggist nær alfarið á tilkynningu Reykjavíkurborgar og endurtekur efni hennar orðrétt á tveimur stöðum, þannig að fréttavirðið er takmarkað umfram það sem lesandi hefði fengið af vefsíðu borgarinnar. Helsta tilvitnunin er í borgarstjóra, Hildi Björnsdóttur, sem er aðalviðmælandi borgarinnar sjálfrar; engin rödd frá íbúum, Búseta (eiganda nærliggjandi húss sem er aðili að málinu), skipulagsfræðingi eða öðrum óháðum aðila kemur fram til að meta niðurstöður úttektarinnar. Þetta er veikleiki, sérstaklega í ljósi þess að málið snýr að viðurkenndum annmörkum á stjórnsýslu borgarinnar, þar sem sjálfstæð rödd hefði styrkt fréttina verulega.

Framsetningin er hlutlaus og reifar staðreyndir úttektarinnar án þess að túlka þær í eina átt, sem er jákvætt. Vísað er í úrskurð úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála, sem er staðfest heimild sem lesandi getur flett upp. Hins vegar er ekki gerð tilraun til að útskýra hvað tólf úrbótatillögurnar fela í sér, sem skilur lesandann eftir án efnislegrar innsýnar. Greinin er því dæmi um lágmarksfréttamennsku: rétt, en grunnt.

ruv.is 2026-06-18 16:44

Mótmælir í mastri Hvals 9 sem siglir upp í Hvalfjörð

Stutt bráðabirgðafrétt um mótmæli í mastri hvalveiðiskips. Greinin byggir á sjónarvottum og viðtali við Benedikt Erlingsson sem var á staðnum, auk tilkynningar frá Hvalavinum. Fréttinni er lofað uppfærslu.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Þetta er bráðabirgðafrétt af vettvangi og ber að meta sem slíka. Heimildirnar eru þrjár: ónafngreindir sjónarvottar, Benedikt Erlingsson sem var á staðnum, og tilkynning frá Hvalavinum. Fyrir frétt af þessari gerð er það sæmilegt. Benedikt Erlingsson er greinilega ekki sjálfstæður sérfræðingur heldur viðstaddur sem bar af tilviljun, og afstaða hans til hvalveiða er almennur þekktur. Greinin gefur honum nokkuð rými til að túlka aðstæður og draga samanburð við fyrri mótmæli, en sjónarmið Hvals hf. eða skipstjórnar vantar algjörlega. Ekkert kemur fram um hvers vegna skipið fór af stað með mótmælanda í mastrinu eða hvort öryggismál hafi verið metin. Lögregla er nefnd en ekki rætt við hana. Fyrir bráðabirgðafrétt er þetta skiljanleg staða og blaðamaðurinn tekur réttilega fram að fréttin verði uppfærð, en framsetnin hallast þó merkjanlega að sjónarhóli mótmælandans þar sem eina greinda röddin, Benedikt, leggur áherslu á að mótmælandinn hafi ekki samþykkt siglingu og að öryggisráðstafanir séu ófullnægjandi. Jafnvægi hefði batnað verulega ef reynt hefði verið að ná til Hvals hf. eða Landhelgisgæslunnar.

mbl.is 2 heimildir 2026-06-18 15:26

Borgin leggur til úrbætur vegna græna gímaldsins

Frétt mbl.is um niðurstöður innri endurskoðunar Reykjavíkurborgar á skipulagsferli græna gímaldsins við Álfabakka 2a. Greinin byggir á tilkynningu borgarinnar og beinu tilvitnun í borgarstjóra. Engin sjálfstæð heimildaöflun er sýnileg.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun endursögn á tilkynningu frá Reykjavíkurborg, og það er veikleiki sem vert er að nefna. Heimildir eru eingöngu frá borginni sjálfri: tilkynningin, niðurstöður Innri endurskoðunar og ráðgjafar (IER) og tilvitnun í Hildi Björnsdóttur borgarstjóra. Það er fagleg heimild að baki, en ekkert sjálfstætt mat kemur fram. Íbúar á svæðinu, sem hafa beinast orðið fyrir áhrifum byggingarinnar, fá ekkert rými. Sama á við um skipulagsfræðinga utan borgarkerfisins eða fulltrúa minnihlutans í borgarráði, sem hefðu getað sett niðurstöðurnar í samhengi eða gagnrýnt þær. Þegar greint er frá „stjórnsýslulegum annmörkum" á mörgum stigum og yfir langt tímabil, væri eðlilegt að spyrja hverjir bera ábyrgð og hvort eitthvað hafi breyst í skipan mála. Greinin svarar hvorugu. Framsetningin er hlutlaus í orðavali en einsleit í sjónarhorni; hún endurspeglar sjálfsmat borgarvaldsins án þess að ögra því. Tólf úrbótatillögur eru nefndar en engin þeirra tilgreind efnislega, sem gerir lesandanum erfitt um vik að meta raunverulegt vægi niðurstaðnanna. Þrátt fyrir þessa galla eru heimildir nafngreindar og sannreynanlegar, tilvitnunin í borgarstjóra er skýr og fréttin fjallar um opinbert ferli á borgarráðsfundi. Vandinn er frekar sá að blaðamaðurinn bætir engu við tilkynninguna.

visir.is 2026-06-18 16:03

ESB aðild er ó­skyn­sam­leg frá efna­hags­legu sjónar­miði

Skoðanagrein Kristins Sv. Helgasonar heldur því fram að ESB-aðild sé óskynsamleg frá efnahagslegu sjónarmiði og styðst við greinargerð Hagfræðistofnunar og tölur Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Höfundur tú…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og má meta hana á þeim forsendum. Styrkur hennar felst í því að höfundur vísar til nafngreindra heimilda: greinargerðar Hagfræðistofnunar, talna Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, athugana Evrópsku hagstofunnar (Eurostat) og ræðu seðlabankastjóra. Þetta gefur lesandanum möguleika á að kanna gögnin sjálfur, sem er vel gert í skoðanagrein.

Hins vegar er nokkuð að athuga við rökstuðninginn. Samanburður á landsframleiðslu á mann á Íslandi og meðaltali ESB-ríkjanna á tímabilinu 2010 til 2025 er villandi sem rök gegn ESB-aðild; hann hunsar að Ísland er smátt auðlindaríki með allt annað upphafsaðstöðu en meðaltal 27 ríkja með gjörólíka efnahagsgerð. Engin tilraun er gerð til að bera saman við önnur smáríki innan ESB, eins og Lúxemborg eða Írland, sem hefðu gefið skarpari mynd. Fullyrðingin um að kenningar um sameiginlegan markað hafi „ekki gengið eftir í formi meiri hagvaxtar" er einnig sett fram sem staðreynd þótt hún sé umdeild meðal hagfræðinga; margir benda á að innri markaðurinn hafi verið forsenda atvinnusköpunar og fjárfestinga í Austur-Evrópu. Þá er sú staðhæfing að „margir hagfræðingar" sjái fram á veikingu evrunnar óstudd tilvitnun, engin nöfn eða rannsóknir eru nefnd. Lokakaflinn, þar sem sjálfstæðisbarátta Jóns Sigurðssonar er dregin inn sem röksemd gegn aðild, er retorísk ádeila fremur en efnahagsleg greining og dregur úr fræðilegum blæ greinarinnar. Á heildina litið er þetta þokkalega vel skrifuð málflutningsgrein sem nýtir opinber gögn, en túlkun þeirra er einhliða og nokkrar fullyrðingar vantar betri stoð.

ruv.is 2026-06-18 14:22

Skólameistari segir stöðu framhaldsskóla grafalvarlega

Frétt um fjárhagsstöðu framhaldsskóla, byggð nær alfarið á viðtali við skólameistara Menntaskólans á Akureyri. Hann gagnrýnir niðurskurð samkvæmt fjármálaáætlun og lýsir áhrifum á rekstur skólans. Ráðuneytinu er ekki gefinn kostur á að svara.

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggist á einum nafngreindum heimildarmanni, Karl Frímannssyni skólameistara MA, og bæði kjarni fréttarinnar og nánast allt meginatriði kemur frá honum. Fullyrðingin um fjögurra milljarða niðurskurð á ári er tilgreind sem hluti af nýrri fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar, sem er opinbert skjal og í sjálfu sér sannreynanlegt, en fréttastofa hefur ekki staðfest töluna óháð heimildarmanni. Sömu sögu er að segja um 160 milljóna uppsafnaðan halla MA: talan er tilgreind án tilvísunar í ársreikninga eða önnur opinber gögn, þótt slík gögn kunni að vera til.

Alvarlegasti veikleikinn er að barna- og menntamálaráðherra er nefndur beint í titli og inngangstexta, gagnrýni Karl beinist að ráðuneytinu, en engin tilraun er gerð til að afla viðbragða ráðuneytisins. Þetta er grundvallaratriði í fréttamennsku: þegar opinber stofnun er gagnrýnd beinlínis má fréttastofa ekki sleppa því að leita eftir svörum. Framsetningin er einhliða og styður sjónarmið skólameistara án þess að veita lesandanum annað viðmið. Fjármálaáætlun er flókið skjal og niðurskurður getur verið túlkaður á mismunandi vegu; fréttastofa hefði getað sett tölurnar í samhengi, til dæmis með samanburði við fyrri áætlanir eða viðbrögð annarra skóla. Greinin er nothæf sem upphaf umfjöllunar en uppfyllir ekki kröfur um jafnvægi í ritstjórnarefni.

mannlif.is 2026-06-18 11:00

Verðmunur á einstökum matvörum meiri en tvöfaldur

Greinin byggir á nýrri verðkönnun Verðlagseftirlits ASÍ á matvöruverði í níu verslunum og fjallar um verðmun á einstökum vörum og vörukörfu. Heimildin er skýr og nafngreind, gögnin eru aðgengileg á ve…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Verðlagseftirlit ASÍ er nafngreind og þekkt heimild og gögnin eru aðgengileg á verdlagseftirlit.is, sem styrkir sannreynanleika fréttarinnar. Tölulegar fullyrðingar eru rökstuddar með tilteknum verðdæmum og prósentureikningum, sem gerir lesendum kleift að meta niðurstöðurnar sjálfir. Hins vegar er greinin nánast orðrétt endursögn á niðurstöðum könnunarinnar; engin viðbótarheimild kemur við sögu og engum viðbrögðum frá verslunum eins og Krambúðinni eða Nettó er miðlað, þrátt fyrir að þessar keðjur komi verst út úr samanburðinum. Slík andsvör hefðu eflt greinina verulega, sérstaklega þar sem verðmunur getur skýrst af ólíku þjónustustigi, staðsetningu eða vöruúrvali, eins og greinin sjálf bendir stuttlega á. Framsetningin er að mestu hlutlæg en þó nokkuð einhliða í þá átt að sýna Prís í jákvæðu ljósi, þar sem verslunarkeðjan er nefnd ítrekað sem ódýrust án þess að neinn fyrirvari sé gerður um hvort verðmunurinn endurspegli mismunandi rekstrarumhverfi eða vöruframboð. Greinin getur talist sómasamleg fréttamiðlun af opinberum gögnum, en hún er ekki sjálfstæð blaðamennska í eiginlegum skilningi.

visir.is 2026-06-18 16:31

Hver borgar þegar samningurinn er svikinn?

Skoðanagrein formanns Gigtarfélags Íslands þar sem mótmælt er fyrirhugaðri komugjaldatöku í endurhæfingarþjónustu. Greinin byggir á skýru hagsmunasjónarmiði og rökstyður afstöðu sína með tilvísun í sa…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun, og höfundur er skýrt auðkenndur sem formaður Gigtarfélags Íslands; gagnsæi um hagsmunaaðild er þannig í lagi. Rökfærslan er vel skipulögð: höfundur dregur línu frá samningnum sem tók gildi 1. júní 2024 til fyrirhugaðra lagabreytinga og lýsir áhrifum á langveika sjúklinga. Þetta er kjarninn í málflutningnum og hann er trúverðugur sem slíkur.

Það sem veikir greinina sem rökvísi skoðanaskrif er hins vegar þrennt. Í fyrsta lagi vísar höfundur í „gögn stjórnvalda" sem sýni að aukin greiðsluþátttaka hafi áhrif á þjónustunotkun, en tilgreinir hvorki hvaða gögn né hvaða stofnun; lesandinn getur ekki sannreynt fullyrðinguna. Í öðru lagi er gjaldfjárhæðin (1.000 til 1.500 krónur) nefnd án þess að tiltekið sé í hvaða lagafrumvarpi eða reglugerðardrögum hún birtist; nákvæmari tilvísun myndi styrkja trúverðugleikann. Í þriðja lagi er fullyrðingin um að gjöldin leggjist á börn einungis sett fram sem staðhæfing, án þess að vísað sé í ákvæði sem tryggir gjaldfrjálsa þjónustu barna eða í hvaða frumvarpi undantekningin sé felld niður. Þetta eru ekki gallarnir sem gera skoðanagrein ótrúverðuga, en málflutningur sem hvílir á réttindamáli hefði orðið sannfærandi ef höfundur hefði gefið lesandanum betri verkfæri til að skoða málin sjálfur. Framsetningin hallar skýrt til vinstri í pólitískum skilningi, með áherslu á jöfnuð og ríkisábyrgð á heilbrigðisþjónustu, sem er eðlilegt og gagnsætt í ljósi hagsmunaaðildar höfundar.

mbl.is 2026-06-18 14:29

Lækkunin skili sér ekki til neytenda

Greinin miðlar tilkynningu Félags íslenskra bifreiðaeigenda um að lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti virðist ekki hafa skilað sér til neytenda. Efnið byggist nær alfarið á einum aðila, FÍB, og engar …

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í eðli sínu endurhljómun á tilkynningu FÍB, og tekur raunar enga sjálfstæða afstöðu til þess hvort fullyrðingar samtakanna standist. Þetta er veigamesti gallinn: fréttamennskan felst í því að birta tölur og ályktanir FÍB án þess að leita til olíufélaganna, Samkeppniseftirlitsins eða fjármálaráðuneytisins um skýringar eða andmæli. Slík ein-heimilda framsetning er sérstaklega ábótavant þar sem fullyrðingin um að skattalækkunin hafi ekki skilað sér er sterk og kallar á andmælarétt þeirra sem selja eldsneytið. Tölurnar sem vitnað er til, meðalverð á heimsmarkaði í krónum og vegið meðallítraverð frá dælu, virðast koma úr gagnagrunni FÍB og eru í grundvallaratriðum sannreynanlegar, en greinin gerir ekkert tilraun til þess að staðreyna þær sjálfstætt eða setja í samhengi; til dæmis hvort aðrir kostnaðarliðir eins og flutningskostnaður eða gengi hafi breyst. Fyrirsögnin „Lækkunin skili sér ekki til neytenda" tekur beinlínis afstöðu fyrir túlkun FÍB áður en lesandinn fær tækifæri til að meta gögnin. Þar sem greinin er merkt sem frétt, ekki skoðun, er slík afstaða í fyrirsögn vafasöm. Jafnframt er rétt að nefna að samanburður á tíu daga tímabilum getur verið villandi ef verðsveiflur á milli þessara tímabila eru miklar, en fréttamaðurinn ber enga slíka varkárni fyrir lesandann.

ruv.is 2026-06-18 16:21

„Okkur er ekki að takast að bæta lífskjör með viðlíka hraða og áður fyrr“

Greinin flytur skilaboð Samtaka iðnaðarins um stöðnun landsframleiðslu á mann og hvað megi gera til að snúa þróuninni við. Hún byggir nær eingöngu á einum heimildarmanni, aðalhagfræðingi SI, og engin önnur sjónarmið eru sótt.

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun samantekt á nýrri greiningu Samtaka iðnaðarins, flutt gegnum orð aðalhagfræðings samtakanna, Ingólfs Bender. Sem ritstjórnarefni er hún þó kynnt hlutlaust, ekki sem skoðanagrein, og þar liggur vandinn. Fullyrðingin um að landsframleiðsla á mann hafi staðið í stað í sjö ár er ekki studd tilvísun í opinber gögn, til dæmis tölur Hagstofu Íslands, heldur kemur hún aðeins frá greiningu SI; lesandinn hefur enga leið til að sannreyna hana úr fréttinni sjálfri, þótt greiningin sem vísað er til kunni að innihalda slík gögn. Raddflóra greinarinnar er einsleit: enginn óháður hagfræðingur, engin fulltrúi verkalýðshreyfingarinnar eða ríkisstjórnar er beðinn um viðbrögð. Fréttamaður bætir í einu setningunni við athugasemd um styttingu vinnuviku sem hugsanlega skýringu, sem er jákvætt, en sú viðbót er of veik til að jafna framsetningu sem í reynd lætur hagsmunaaðila setja dagskrána. Ef þetta á að vera frétt um nýja greiningu SI, þá skorti aðrar raddir og sjálfstæða skoðun á meginforsendunum; ef þetta á að vera kynningu á greiningu, þá ætti að merkja það skýrar.