Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
visir.is 2026-06-18 13:31

Er kominn tími á nýtt nor­rænt leiðtogahlutverk?

Skoðanagrein verkefnastjóra hjá Íslenskum stöðlum sem talar fyrir auknu norrænu samstarfi, einkum á sviði staðlamála, loftslagsstefnu og hugsanlegrar ESB-aðildar. Greinin er vel uppbyggð og hófstillt …

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun og ber að meta sem slíka. Höfundur er nafngreindur og starfstengsl hans koma skýrt fram í lok textans: hann er verkefnastjóri hjá Íslenskum stöðlum. Það er til bóta, en lesandinn þarf sjálfur að draga ályktanir um hvort hagsmunatengslin litgi rökin. Þegar höfundur leggur mikla áherslu á INSTA-samstarfið og mikilvægi norræns staðlastarfs, þá er hann í raun að tala fyrir auknu umfangi og áhrifum eigin stofnunar. Þessi hagsmunastaða er ekki röng eða ólögmæt, en hún ætti að liggja nær yfirborðinu en raun ber vitni; miðill sem birtir greinina gæti haft milligöngu um skýrari fyrirvara.

Efnislega er rökstuðningurinn breiður en oft yfirborðslegur. Fullyrðingar um samkeppnishæfni Norðurlanda, hátt traust til stofnana og leiðandi stöðu í orkuskiptum eru almennt þekktar en engar tilvísanir eru gefnar í mælanlegar heimildir, til dæmis samkeppnishæfnisskýrslur, Eurobarometer-kannanir eða losunartölur. Fyrir skoðanagrein er slíkt ekki brot, en rökin verða frekar yfirlýsingar en greining. Umfjöllun um ESB-aðild er athyglisverður partur: höfundur reynir að vera hófsamur og nefnir að ríkin hafi ekki alltaf sömu hagsmuni, en gerir í raun lítið úr mögulegum ókostum aðildar og nefnir engin dæmi um ágreining á milli Norðurlandanna, til dæmis í sjávarútvegsmálum eða orkustefnu. Greinin er því röklega einsleit; hún mælir eingöngu fyrir norrænni samheldni án þess að prófa eigin forsendu með gagnrýninni sjálfsskoðun. Sem skoðanagrein er hún læsileg og vel orðuð, en hugmyndafræðileg dýpt skortir.

visir.is 2026-06-18 14:05

Tæp­lega 4,6 milljarða tap á rekstri borgarinnar

Greinin fjallar um óendurskoðað rekstraruppgjör A-hluta Reykjavíkurborgar á fyrsta ársfjórðungi 2026, þar sem tap nam tæpum 4,6 milljörðum króna. Efnið byggist nær alfarið á opinberri tilkynningu borg…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun endursögn á tilkynningu Reykjavíkurborgar um ársfjórðungsuppgjör, og uppfyllir þar með lágmarkskröfur um heimild: lesandinn getur vísað í opinbert skjal sem lagt var fram í borgarráði. Tölurnar eru fjölmargar og nákvæmar, sem gefur efninu trúverðugleika. Hins vegar vantar alla sjálfstæða fréttavinnu. Enginn sérfræðingur eða kjörinn fulltrúi er spurður álits, enginn borgarfulltrúi úr meirihluta eða minnihluta fær tækifæri til að setja tölurnar í samhengi, og engin samanburðargreining er veitt við aðrar sveitarfélög eða langtímaþróun. Setningin um að uppgjörið sé „fyrir síðasta heila ársfjórðunginn undir stjórn fyrri meirihluta" er eina framsetnin sem gefur tölum pólitískt samhengi, en hún hangir laus; enginn viðmælandi styður eða mótsegir þá túlkun. Þetta er algeng veikleiki í fjármálafréttum þar sem tilkynningu er breytt beint í frétt án nokkurs viðbótarvirðis fyrir lesandann. Stafsetningarvillan „EBIDTA" í stað „EBITDA" á einum stað er smámunur en dregur úr faglegri útkomu.

visir.is 2026-06-18 22:44

Síma­sam­band verra eftir að slökkt var á eldri sendum

Sjónvarpsfrétt Sýnar fjallar um versnandi símasamband á Norðurlandi eftir lokun 2G og 3G sendanna. Tveir nafngreindir heimildarmenn, bóndi á Vatnsnesi og oddviti Húnabyggðar, lýsa vandanum. Hvorki fja…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggir á frumfréttaöflun þar sem blaðamaður fer á vettvang og ræðir við íbúa og sveitarstjórnarmenn. Þormóður Ingi Heimisson, bóndi á Sauðadalsá, og Guðmundur Haukur Jakobsson, forseti sveitarstjórnar Húnabyggðar, eru nafngreindir og raddir þeirra skýrar. Þar liggur styrkur fréttarinnar: áþreifanleg reynsla fólks sem upplifir breytinguna á eigin skinni. Veikleikinn er hins vegar augljós. Fjarskiptafyrirtækin (Síminn, Nova, Sýn) eru ekki spurð hvort lokun eldri senda hafi raunverulega valdið þessum vandamálum eða hvort eitthvað annað búi að baki. Fjarskiptastofa er nefnd í tilvitnun oddvitans en henni sjálfri gefst aldrei orð í fréttinni. Öll frásögnin hvílir þannig á sjónarhorni notenda og sveitarstjórnarmanna, en tæknilegar skýringar og mögulegar mótsagnir koma hvergi fram. Greinin gerir að sjálfsögðu ráð fyrir því að versnunin sé bein afleiðing lokananna; enginn fyrirvari er settur, til dæmis um veðurskilyrði eða aldur símtækja. Fullyrðing oddvitans um að gömlu sendarnir hafi „dregið mun lengra" er ekki fjarstæðukennd, en alls engin mæligögn eða samanburður á möstrum styðja hana í textanum. Fréttaverðmæti málsins er ótvírætt, enda snertir það öryggi og grunnþjónustu á landsbyggðinni. Ef blaðamaðurinn hefði bætt við jafnvel stuttu svari frá fjarskiptafyrirtæki eða Fjarskiptastofu hefði fréttinni verið breytt úr einsleitri kvörtunarsögu í ítarlega umfjöllun.

dv.is 2026-06-18 10:30

Sótt að Vilhjálmi á bæjarstjórnarfundi: „Núverandi aðstoðarmaður er ekki á sviðsstjóralaunum“

Frétt af bæjarstjórnarfundi Reykjanesbæjar þar sem minnihlutinn gagnrýndi launakjör nýs bæjarstjóra og ráðningu aðstoðarmanns. Greinin birtir bókanir minnihlutans, svör meirihlutans og bæjarstjórans s…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin stendur vel að því sem snertir jafnvægi: bæði minnihlutinn og meirihlutinn fá orðið, og bæjarstjórinn sjálfur svarar gagnrýninni beint. Bókanir eru hafðar í beinum tilvitnunum, sem gerir lesandanum kleift að meta þær á eigin forsendum. Þetta er mikilvægt í fréttum af sveitarstjórnarfundum þar sem opinber gögn liggja að baki. Launatölur eru nefndar, 2,6 milljónir auk 240 þúsund króna, en greinin tilgreinir ekki hvort þetta kemur úr ráðningarsamningnum sjálfum, opinberum gögnum eða öðrum heimildum. Hér er sérstök ástæða til nákvæmni; minnihlutinn heldur fram að heildarlaun verði „vel yfir þrjár milljónir" á mánuði, meirihlutinn hafnar því, en blaðamaðurinn reynir ekki að sannreyna hvort sú tala standist eða skýra mismuninn. Þar liggur veikleiki fréttarinnar: hún er í raun fundargerð frekar en greining. Tilvísun í brot á 63. grein sveitarstjórnarlaga er mikilvæg fullyrðing sem hefði átt að fylgja eftir, til dæmis með afstöðu lögfræðings eða sveitarstjórnarráðuneytisins. Fyrirsögnin hefði mátt vera nákvæmari; tilvitnunin „Núverandi aðstoðarmaður er ekki á sviðsstjóralaunum" er vörn bæjarstjórans en nær ekki kjarna deilunnar. Í heildina er þetta sómasamleg frásögn af opinberum fundi, en hún skortir sjálfstæða heimildaöflun sem hefði lyft henni upp úr einni fundaruppgjöf.

visir.is 2026-06-18 06:41

Sam­keppnis­hæfni Ís­lands og annarra Norður­landa fellur milli ára

Greinin flytur niðurstöður úr árlegri samkeppnishæfniúttekt IMD og byggir nánast alfarið á tilkynningu Viðskiptaráðs Íslands. Tölulegar upplýsingar eru vel afmarkaðar og sannreynanlegar, en engin sjál…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Stærsti veikleiki greinarinnar er að hún er í raun endurbirting á fréttatilkynningu Viðskiptaráðs, klædd sem ritstjórnarefni. Nánast allt efnið kemur úr einni heimild, tilkynningu ráðsins, og langir kaflar eru beinar tilvitnanir úr henni. Ekkert bendir til að blaðamaður hafi leitað til óháðs hagfræðings, fulltrúa stjórnvalda eða annarra aðila til að setja niðurstöðurnar í samhengi. Þetta skiptir máli vegna þess að Viðskiptaráð er hagsmunasamtök atvinnulífsins; þegar tillögur þess um skattalækkanir, niðurskurð ríkisútgjalda og einföldun regluverks eru fluttar óýttar, verður greinin í reynd málsvari ákveðins hagstjórnarsýnar án þess að lesandinn fái andmælarödd. Sjálf IMD-úttektin er nafngreind og viðurkennd heimild, og tölurnar eru sannreynanlegar, sem er styrkur. En blaðamaðurinn bætir engu við: engri greiningu á hvað veldur lækkuninni, engu samhengi við aðrar mælikvarðar á efnahag Íslands og engum viðbrögðum ráðherra eða fræðimanna. Framsetningin er heldur ekki hlutlaus; fyrirsögnin og uppbygging greinarinnar ramma inn niðurstöðurnar sem sjálfsagðan vanda sem kalli á einmitt þær lausnir sem Viðskiptaráð leggur til. Þar vantar gagnrýna spurningu: eru skattalækkanir og niðurskurður rétt svar við lækkun á samkeppnishæfnilista, eða gætu aðrir þættir skipt máli?

dv.is 2026-06-18 10:09

Prís ódýrast af lágvöruverðsverslunum

Greinin fjallar um nýja verðkönnun Verðlagseftirlits ASÍ á matvöruverði og byggir nánast alfarið á tilkynningu frá ASÍ. Helstu niðurstöður eru kynntar, þar á meðal að Prís sé ódýrust meðal lágvöruverð…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun endursögn á fréttatilkynningu Verðlagseftirlits ASÍ, án nokkurrar sjálfstæðrar blaðamennsku. Heimild er ein og nafngreind, sem er til bóta, og könnun ASÍ er opinbert og sannreynanlegt skjal. Hins vegar hefði blaðamaður getað bætt verulegu við. Í fyrsta lagi vantar alfarið samhengi: hvernig ber þetta saman við fyrri kannanir? Hefur hlutfallslegur verðmunur aukist eða minnkað? Í öðru lagi er ekkert reynt að fá viðbrögð frá verslunum sem koma verr út, einkum Nettó sem sýnir 11% hærra verð. Slík viðbrögð gætu skýrt mismuninn og gætu gefið lesendum dýpri mynd. Í þriðja lagi er framsetningin ógagnrýnin á aðferðafræðina: hvernig voru 289 vörur valdar, og hversu vel endurspeglar úrtakið raunverulega innkaupakörfu neytenda? Allt þetta gerir greinina að einfalda boðleið fyrir ASÍ fremur en sjálfstæða fréttaflutning. Fréttavottun er engin, en efnið er ekki villandi; það er bara grunnt.

visir.is 2026-06-18 07:03

Evrópa í á­falli, skilin eftir í gervi­greindar­kapp­hlaupinu. Verður Ís­land líka utan­gátta?

Skoðanagrein ráðgjafa í gervigreind sem heldur því fram að útflutningshömlur Bandaríkjanna á gervigreindarlíkönum Anthropic skipti sköpum fyrir Evrópu og Ísland. Höfundur hvetur Ísland til að semja tv…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur kynntur sem ráðgjafi í nýsköpun og gervigreind. Það er rétt metið af miðlinum. Röksemdin á sér þó nokkra veikleika sem draga úr þyngd hennar sem hugmyndaframlagi.

Í fyrsta lagi er undirstöðuatburðurinn, útflutningshömlur Bandaríkjanna á tilteknum Anthropic-líkönum (Fable 5 og Mythos 5), settur fram sem staðreynd en engum opinberum heimildum er vísað til, hvorki reglugerð, framkvæmdaskipun né opinberri yfirlýsingu. Lesandinn getur ekki sannreynt þessa fullyrðingu innan greinarinnar sjálfrar. Þetta er verulegur veikleiki, þar sem öll röksemdabygging hvílir á þessum eina atburði.

Í öðru lagi blandar höfundur saman sögulegum dæmum sem hafa einhvern fótfestu (tafir á Google Bard í Evrópu, takmarkanir á Llama-líkönum Meta) og framtíðarspám sem settar eru fram sem fullvissu: „íslenskt hugbúnaðarhús mun þurfa tvær vikur" á móti „tveimur dögum" hjá bandarískum keppinaut, krabbameinsgreining „á nokkrum sekúndum". Slíkar fullyrðingar eru óstudd gögnum og virka fremur sem orðræðutæki en sem rökfærsla. Stærsti atgervisflótti Íslandssögunnar er álíka óundirbyggður.

Í þriðja lagi er framsetningin einstrengingsleg á þann hátt sem dregur úr trúverðugleikanum jafnvel hjá skoðanagrein. Ekkert er nefnt um hugsanlegan ávinning af persónuvernd, ekkert um að evrópsk regluverk hafi stundum skapað samkeppnisforskot (td GDPR og hýsingarþjónusta), og ekkert um áhættu þess að binda smáríki alfarið við vilja Bandaríkjastjórnar. Höfundur gæti styrkt eigin rök með því að takast á við gagnrök frekar en að víkja þeim til hliðar. Setningin „þeir sem reyna að stöðva þessa þróun skilja einfaldlega ekki tæknina" er hreinn afvopnunarbragð sem kemur í stað raunverulegrar gagnrýni á andstöðusjónarmið.

Sem skoðanagrein er hún vel skrifuð og skýr í kröfu sinni: Ísland eigi að leita tvíhliða samnings við Bandaríkin. En hugmyndafræðileg heiðarleiki krefst þess að höfundur taki á veikleikum eigin raka, og þar skortir greinin.

ruv.is 2026-06-18 12:13

Auka framlög ríkisins í almenna íbúðakerfinu

Frétt um samþykkt frumvarps um hækkun stofnframlaga ríkisins til óhagnaðardrifinna leiguíbúða. Greinin lýsir efni frumvarpsins, atkvæðagreiðslu og viðbrögðum tveggja þingmanna, annars úr stjórn og hins úr stjórnarandstöðu.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Fréttinni tekst ágætlega að draga saman kjarna málsins: hvaða breytingar frumvarpið felur í sér, hvenær lögin taka gildi og hvernig atkvæði féllu. Þetta er bein þingfrétt og hefur skýra uppbyggingu. Vert er að nefna að tvær beinar tilvitnanir eru notaðar: önnur frá Guðrúnu Hafsteinsdóttur, formanni Sjálfstæðisflokksins, og hin frá Ragnari Þór Ingólfssyni, ráðherra. Þetta gefur lesandanum a.m.k. tvö sjónarhorn og tvær raddir sem standa á móti hvort annarri, sem er til fyrirmyndar í stuttri frétt af þessu tagi.

Þó er nokkuð sem má gagnrýna. Þingmenn Framsóknarflokks sátu hjá en engum viðbrögðum þeirra er miðlað, þrátt fyrir að hjáseta sé athyglisverð í samhengi stjórnarandstöðu. Einnig hefði mátt gefa skýrari mynd af raunverulegum áhrifum breytinganna: hversu margar nýjar íbúðir gætu bæst við, eða hversu mikil fjárhæð er um að ræða í krónum talið? Tölurnar eru settar fram sem hlutföll (18 í 23 prósent, 4 í 5 prósent) en án samhengis um heildarfjárhæðir eða fjölda íbúða verður lesandinn ekki miklu fróðari um raunveruleg áhrif. Loks er setningu „nokkuð hart var tekist á um málið" ekki fylgt eftir með dæmum umfram þær tvær tilvitnanir sem gefnar eru; þetta verður nokkuð laust fullyrðing. Í heild er þetta sanngjörn og nothæf þingfrétt, en skortir dýpt og samhengi.

vb.is 2026-06-18 19:07

Tap þriðja árið í röð en mikill rekstrarbati

Greinin fjallar um ársreikning Malbikunarstöðvarinnar Höfða, dótturfélags Reykjavíkurborgar, og sýnir fram á mikinn rekstrarbata þrátt fyrir tap þriðja árið í röð. Byggt er á ársreikningi félagsins og…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Fréttaflutningurinn byggir í heild sinni á ársreikningi Höfða og skýrslu stjórnar, sem eru aðgengileg opinber gögn dótturfélags borgarinnar. Það er styrkur greinarinnar; lesandinn getur gengið að tölum og tilvitnunum úr frumskjalinu. Lykilfjárhagsstærðir eru settar fram með samanburði milli ára, sem gefur lesandanum samhengi. Veltuaukning, rekstrargjaldaaukning og breyting á rekstrarafkomu eru allar skýrar og skiljanlegar.

Það sem vantar er sjálfstæð ritstjórnarvinna. Enginn utanaðkomandi sérfræðingur er spurður um hvort áætlanir stjórnar um 200 milljóna EBITDA séu raunhæfar, og enginn fulltrúi borgarinnar er beðinn um afstöðu til þess að dótturfélagið hafi tapað 250 milljónum króna á sex árum. Fullyrðing stjórnar um „aukin verkefni næstu árin með aukinni framlegð" er sett fram án gagnrýnins. Flutningur starfseminnar til Hafnarfjarðar virðist hafa verið kostnaðarsamur en greinin kafar ekki nánar í hvað hann kostaði eða hvort hann útskýrir hluta uppsafnaðs taps. Þetta er í grunninn endurbirting á ársreikningi með litlum sjálfstæðum fréttaverðmætum, en sem slík er hún nákvæm og vel sett fram.

dv.is 2026-06-18 20:30

„Orðræðan um íslenska málvernd er svolítið eins og stríð og sótthreinsun“

Greinin er viðtal við Irisi Eddu Nowenstein, lektor og talmeinafræðing, um íslenska málvernd og viðhorf til fjöltyngis. Hún gagnrýnir orðræðu sem líti á önnur tungumál sem ógn við íslenskuna og talar …

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun samantekt á viðtali úr hlaðvarpinu Karlmennskunni við einn viðmælanda, og ber að meta hana sem slíka. Sem viðtal eða persónugrein er eðlilegt að ein rödd sé ráðandi, og Iris Edda Nowenstein er nafngreind sérfræðingur með skýra fagaðild, sem styrkir heimildargæðin. Greinin er hins vegar birt sem ritstjórnarefni, sem vekur spurningar um hvort blaðamaðurinn eða ritstjórnin geri sjónarmið viðmælandans að sinni eigin afstöðu. Framsetningin er nánast algjörlega einhliða: engin önnur rödd kemur að málinu, ekkert er rætt við málverndarsinna eða málfræðinga með ólíka nálgun, og engar rannsóknir eða gögn eru tilgreind til stuðnings eða andmæla. Þegar Iris fullyrðir til dæmis að „vísindin styðja ekkert endilega" tilvist ógna við íslenskuna er sú fullyrðing ekki sannreynanleg innan greinarinnar sjálfrar; málfræðilegar rannsóknir um stöðu íslenskunnar eru til og hefðu styrkt efnið. Upprunakerfið er gagnsætt, þar sem greinin vísar til Karlmennskunnar sem uppsprettu, en hún bætir engu sjálfstæðu efni við hlaðvarpið. Fyrir lesandann sem ekki hlustar á hlaðvarpið sjálft er þetta fyrst og fremst innlegg í umræðu frá einu sjónarhorni, án þess að varpa ljósi á þær takmarkanir.

visir.is 2026-06-18 08:32

Mikil­vægur á­fangi fyrir Norður­land og landið allt

Skoðanagrein eftir formann SSNE þar sem hann fagnar fyrstu skóflustungu nýrrar legudeildar á Sjúkrahúsinu á Akureyri. Greinin er í eðli sínu hagsmunaaðilapistill sem leggur áherslu á mikilvægi SAk fyr…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun, og höfundurinn er gagnsær um stöðu sína sem formaður SSNE. Það er vel. Hins vegar er rökstuðningurinn einsleitur og yfirborðskenndur; fullyrðingar eins og að SAk sé „varaspítali Landspítalans" og „hluti af öryggiskerfi þjóðarinnar" eru settar fram sem sjálfsögð sannindi án nokkurrar tilvísunar í opinberar stefnuskrár, fjárlög eða faglegar úttektir. Ekkert kemur fram um kostnað verkefnisins, tímaáætlun eða fjármögnun, sem er sérkennilegt í grein sem fagnar „fyrstu skóflustungu" og hvetur til áframhaldandi uppbyggingar. Rökfærslan byggist á endurtekningum: sama meginhugsunin, að SAk skipti máli, er dregin út í fjóra kafla án þess að nýtt efni bætist við. Sem skoðanapistill er þetta ásættanleg yfirlýsing frá hagsmunaaðila, en sem rökstuðningur er hann veikur vegna þess hve lítið hann styðst við staðreyndir eða mótmæli sem styrkja mættu afstöðuna. Lesandinn fær varla annað en tilfinningalega áfrýjun fyrir mikilvægi heilbrigðisþjónustu á landsbyggðinni, sem fáir munu mótmæla, en engin greining á hvernig eða á hvaða forsendum.

vb.is 2026-06-18 10:35

Ís­land fellur um 7 sæti milli ára

Greinin fjallar um niðurstöður IMD-úttektar á samkeppnishæfni ríkja, þar sem Ísland fellur um sjö sæti milli ára. Efnið byggir á greiningu Viðskiptaráðs á IMD-gögnum og endar á stefnumótatillögum Viðskiptaráðs.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Heimildagrunnurinn er skýr: IMD-úttektin er nafngreind og Viðskiptaráð nefnt sem milliliður í greiningunni. Tölulegar fullyrðingar, til dæmis um sætaskipan og breytingar á undirþáttum, eru í eðli sínu sannreynanlegar með því að fletta upp IMD-gögnum. Fréttavinna af þessu tagi er hefðbundin og skilvirk.

Meginveikleikinn liggur í framsetningu. Greinin er í raun endursögn á efni sem Viðskiptaráð hefur tekið saman og túlkað, en hvergi er tekið tillit til annarra sjónarmiða. Tillögur Viðskiptaráðs um skattalækkanir, aðhald í ríkisfjármálum og einfaldara regluverk eru settar fram sem eðlilegar lausnir án þess að nokkur önnur rödd fái að meta þær. Enginn fræðimaður, embættismaður eða fulltrúi ríkisstjórnar er beðinn um viðbrögð. Þetta gerir greinina frekar að miðlun á sjónarmiðum eins hagsmunaaðila en sjálfstæðri fréttaflutningi. Sérstaklega er ástæða til að benda á að Viðskiptaráð er hagsmunasamtök atvinnulífsins; stefnumótatillögurnar endurspegla þá hagsmuni, og blaðamaður hefði átt að setja þær í samhengi eða leita eftir gagnrýni.

ruv.is 2026-06-18 20:21

Baldur fjarri í mánuð í viðbót: „Þetta er vont fyrir alla“

Frétt um áframhaldandi fjarveru Breiðafjarðarferjunnar Baldurs, sem send var til Vestmannaeyja vegna bilunar í Herjólfi. Greinin byggir nær alfarið á viðtali við Gerði Björk Sveinsdóttur, bæjarstjóra …

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin snýst í raun um ágreining milli sveitarfélaga annars vegar og Vegagerðar og innviðaráðuneytis hins vegar, en aðeins önnur hliðin kemur til orða. Gerður Björk Sveinsdóttir er eina nefnda heimildin og fær gríðarlegt rými til að setja fram sín sjónarmið. Hún vísar reyndar í fund með innviðaráðherra og segir hann hafa „fullan skilning" á stöðunni, en blaðamaður leitar ekki sjálfstætt eftir svörum frá ráðuneytinu eða Vegagerðinni; lesandinn heyrir aðeins túlkun bæjarstjóra á afstöðu þeirra. Þetta er verulegur annmarki í frétt sem fjallar um ákvörðun opinberra stofnana, því lesandinn fær ekki að heyra röksemdir þeirra sem tóku ákvörðunina.

Á hinn bóginn er greinin efnislega gagnsæ að ýmsu leyti: hún vísar í samning Vegagerðar og Ferjuleiða og orðalagið „meðal annars" í klásúlu hans, tilgreinir nafngreinda fulltrúa sveitarfélaganna og lýsir aðstæðum í Flatey og á Særún með nokkurri nákvæmni. Framsagan er skýr og tímalínan rökrétt. Blaðamaður hefði þó átt að hringja í Vegagerðina, í Ferjuleiðir ehf. og helst í ráðuneytið til að bjóða þeim raunverulegt svar, ekki aðeins að endurspegla viðmót ráðherra í gegnum augun bæjarstjórans. Án þess er þetta í raun einhliða frásögn sem gengur sér vel sem hagsmunagæsla, en vantar jafnvægi sem fréttaverk.

mbl.is 2026-06-18 07:30

Ríkisstjórnin „secreti“ sig í gegnum fjármálaáætlunina

Greinin er samantekt á viðtali við Hörð Ægisson, ritstjóra Innherja, í þættinum Dagmálum, þar sem hann gagnrýnir fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar harðlega. Efnið byggist nær algjörlega á sjónarmiðum …

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem frétt en er í raun samantekt á sjónarmiðum eins sérfræðings, Harðar Ægissonar ritstjóra Innherja, án nokkurrar tilraunar til að afla andsvara. Ráðuneyti eða talsmaður ríkisstjórnarinnar er ekki beðinn um viðbrögð, þrátt fyrir að ásakanir séu nokkuð alvarlegar: að áætlunin byggi á úreltri hagspá og að halli geti orðið margfalt meiri en gert sé ráð fyrir. Sú fullyrðing Harðar, að hallinn gæti orðið 65 milljarðar í stað 25, er ekki studd neinni tilvísun í útreikningsaðferð eða gögn sem lesandinn getur sannreynt innan greinarinnar sjálfrar; ef slík greining kemur úr umfjöllun Innherja hefði verið eðlilegt að benda lesandanum þangað. Vísunin í hagspá Seðlabankans frá febrúar og nýrri spá bankans er þó nothæf staðhæfing sem auðvelt er að sannreyna. Framsetningin er sú að öll afstaða ríkisstjórnarinnar sé ranghugmynd og bein samlíking við sjálfshjálparbókina „The Secret" er notuð sem myndlíking, en fréttin gerir ekkert til að kanna hvort forsendurnar hafi eitthvert gildi. Þetta er einhliða umfjöllun sem hefði hæglega getað orðið ásættanleg frétt ef viðbrögð ráðuneytis eða hagfræðings með öðru sjónarhorni hefðu verið sótt. Sem stendur fær lesandinn einungis eina rödd og eina túlkun.

visir.is 2026-06-18 09:02

Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir græn­meti sem endist í tvo daga?

Skoðanagrein eftir Valerio Gargiulo sem veltir fyrir sér hvers vegna íslenskir neytendur sætti sig við hátt verð á grænmeti sem endist skammt. Greinin byggir alfarið á persónulegri reynslu höfundar og…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun, og í þeim flokki er ekki gerð krafa um hefðbundna heimildavinnu. Rökstuðningurinn er þó frekar þunnur: fullyrðingin um „evrópsk metverð" er lykilforsenda allrar greinarinnar en er hvergi studd tölum, samanburðarrannsókn eða tilvísun í opinber gögn, til dæmis frá Hagstofu Íslands eða Eurostat. Þetta skiptir máli vegna þess að lesandinn getur ekki metið hvort forsenda greinarinnar standist. Sömuleiðis er aldrei vikið að mögulegum ástæðum sem höfundur ætti að vera meðvitaður um, svo sem flutningsleiðum, birgðakeðju, eða þeim kröfum sem matvælayfirvöld gera til ferskleika vöru. Allt er byggt á persónulegum sögum af skemmdum tómötum, sem er lögmætur upphafspunktur skoðanagreinar en nægir illa sem undirstaða þeirrar ályktunarhringferðar sem greinin leggur af stað í um neytendamenningu, samkeppni og „þögn" Íslendinga. Rökfærslan er hringlaga: hátt verð ætti að þýða gæði, gæðin standast ekki alltaf, fólk kvartar ekki, fyrirtæki bregðast ekki við. Hvert skref í þessari keðju er fullyrðing án stuðnings. Sem pistill er þetta læsilegt og vel skrifað, en sem skoðanagrein sem vill hafa áhrif á umræðu um neytendavernd og samkeppni er rökstuðningurinn of grunnsæður. Eitt gagnrýnivert tölulegt dæmi eða tilvísun í opinbera verðsamanburð hefði styrkt greinina verulega.

dv.is 2026-06-18 09:30

Björn fengið nóg: „Sem blaðamaður neita ég að sitja þögull“

Greinin er í raun endurbirting á Facebook-færslu Björns Þorlakssonar þar sem hann lýsir hótunum og hatursummælum á netinu í tengslum við ESB-umræðuna. Hún kynnir jafnframt þátt á Samstöðinni þar sem B…

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Greinin birtist sem ritstjórnarefni undir innlendum fréttum, en er í reynd lítið annað en endurbirting á Facebook-færslu eins manns, auk kynningar á sjónvarpsþætti á sama fjölmiðli. Engin sjálfstæð fréttavinna er sýnileg: enginn annar aðili er spurður, engin staðfesting á fullyrðingum um morðhótanir eða lögreglumeðferð er sótt til lögreglu eða annarra heimilda, og lesandinn hefur ekki leið til að sannreyna þessar staðhæfingar innan greinarinnar sjálfrar. Björn lýsir því yfir að hann muni segja já í ESB-kosningu og segir Samstöðina ekki þurfa að vera hlutlausa; það er heiðarlegt, en dregur um leið úr fréttagildi greinarinnar sem hlutlausrar fréttaflutnings. Framsetningin er einhliða; enginn þeirra sem Björn sakar um hatursummæli fær tækifæri til svara, ekki einu sinni í formi almennrar viðbragðsbeiðni. Þótt efnið, hótanir gegn fjölmiðlafólki, sé mikilvægt samfélagslegt viðfangsefni, þá er meðhöndlun þess hér nær kynningarefni en fréttamennsku. Greinin virðar ekki grundvallarreglur um fjölhliða fréttaflutning og gengur langt í að þjóna hagsmunum eins aðila og eins fjölmiðils, Samstöðvarinnar, án gagnrýninnar fjarlægðar.

vb.is 2026-06-18 14:13

Skatt­kerfið þurfi að vera eins í sniðum og í sam­keppnis­ríkjum

Viðskiptablaðið birtir ritstjórnarefni sem dregur saman helstu ábendingar úr fyrstu stöðuskýrslu Atvinnustefnuráðs forsætisráðherra. Greinin byggir nánast eingöngu á beinum tilvitnunum úr skýrslunni og bætir litlu samhengi eða gagnrýni við.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun endursögn á opinberu skjali, stöðuskýrslu Atvinnustefnuráðsins, og sinnir því hlutverki ásættanlega: tilvitnun í skýrsluna er rík og lesandi fær nokkuð skýra mynd af afstöðu ráðsins. Nöfn ráðsmeðlima eru tilgreind og vísað er í opinbera aðgerðaáætlun ríkisstjórnarinnar. Að því leyti er heimildarvinna sannreynanleg.

Hins vegar vantar greininni nánast allt gagnrýnið sjónarhorn. Enginn utanaðkomandi sérfræðingur, hagfræðingur eða fulltrúi atvinnulífs er beðinn um afstöðu til ábendinga ráðsins. Enginn ráðherra er spurður. Viðskiptablaðið vísar stuttlega í eigin fyrri umfjöllun um endurgreiðsluvandamál Rannís, sem styrkir frásögnina, en það eitt bætir ekki upp einhliða uppbyggingu greinarinnar. Framsetningin gefur til kynna að sjónarmið ráðsins séu sjálfsagðar staðreyndir frekar en tillögur sem má meta, ræða eða andmæla. Þá er einn málsgreinakafli endurtekinn nánast orðrétt, sem bendir til klippigalla sem hefðu átt að nást í ritstjórnarvinnu. Fyrir ritstjórnarefni er ráðsmeðlimunum aldrei veittur vettvangur til að útskýra eða verja sjónarmið sín út fyrir skýrslutexta, og engin spurning er lögð fyrir þá. Greinin er þannig frekar afritun en blaðamennska.

ruv.is 2 heimildir 2026-06-18 21:59

SJÁ fyrir fólk sem vill sjá samninginn

Stutt frétt um stofnfund nýrra samtaka, SJÁ, sem beita sér fyrir já-afstöðu í þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðildaviðræður. Greinin er skráning á atburði og nefnir þrjú nafngreind stofnmeðlimi.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er einföld atburðarfrétt og uppfyllir þann tilgang að upplýsa lesendur um stofnun nýrra samtaka. Þrír stofnendur eru nafngreindir og starfsheiti þeirra gefin upp, sem er ágætt í frétt af þessu tagi. Hins vegar vantar nokkuð upp á. Í fyrsta lagi er framsetningin nánast alfarið í orðalagi samtakanna sjálfra; lýsingin á að þetta sé „fólk sem hefur ekki endilega gert upp hug sinn" er fullyrðing frá samtökunum sem fréttaritari tekur ókannaða. Í öðru lagi er engin rödd utan samtakanna sjálfra, til dæmis frá fræðimanni um evrópumál, öðrum aðildarsinnum, andstæðingum eða stjórnmálamanni, sem hefði gefið efninu dýpt. Í þriðja lagi skortir grunnsamhengi: hvenær er þjóðaratkvæðagreiðslan nákvæmlega, á hvaða lagagrundvelli fer hún fram, og hvernig falla þessi ný samtök inn í þá hreyfingu sem þegar er til staðar? Þetta er ekki gallað blaðamennska, en það er mjög grunnt; fréttaritari gæti auðveldlega haft samband við a.m.k. eina ytri heimild og sett stofnfundinn í samhengi við pólitíska stöðu ESB-umræðunnar.

nutiminn.is 2026-06-18 09:37

Innflytjandi sem er dæmdur barnaníðingur fékk að flytja til Bretlands því annað myndi „brjóta á mannréttindum hans“

Greinin fjallar um mál jamaíkumanns sem dæmdur var fyrir kynferðisbrot í Bandaríkjunum og fékk upphaflega leyfi til að flytja til Bretlands á grundvelli Mannréttindasáttmála Evrópu. Greint er frá áfrý…

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Mest áberandi veikleiki greinarinnar er algjört skortur á tilvísun í upprunaheimildir. Málið á sér greinilega rætur í breskri fréttaumfjöllun, en lesandinn fær hvergi að vita hvaðan upplýsingarnar koma: ekki er vísað í dómsúrskurði, bréf innanríkisráðuneytisins, ákveðinn brenskan fjölmiðil, né opinber skjöl. Þetta gerir efnið nánast ósannreynanlegt fyrir lesandann, sem þarf einfaldlega að treysta Nútímanum. Framsetningin er eftirtektarverð. Fyrirsögnin notar orðið „barnaníðingur" og leggur áherslu á mannréttindaþáttinn sem hneykslismál, sem býður lesanda upp á tilbúna túlkun áður en hann hefur lesið eitt orð. Þetta er ekki í eðli sínu rangt, en vafasamt sem ritstjórnarefni í samhengi þar sem málið er flóknara en fyrirsögnin gefur til kynna; dómstóllinn féllst ekki endanlega á kröfuna heldur vísaði málinu aftur til fyrsta dómstigs. Jafnvægi greinarinnar hallar mjög til gagnrýnenda. Vitnað er í skuggainnanríkisráðherra Íhaldsflokksins og ekki talað við neinn sem varði réttarfarsleg sjónarmið eða mannréttindasjónarmið. Talsmaður ríkisstjórnarinnar er vitnað í með einni setningu, en enginn lögfræðingur eða mannréttindasérfræðingur kemur að máli. Greinin rekur þó aðalþætti málsins á skýran hátt og nefnir raunveruleg nöfn og ákveðnar dagsetningar, sem er til bóta.

mbl.is 2026-06-18 19:40

Gerði ekkert með úrbótatillögur á húsnæðismarkaði

Greinin er nánast orðrétt endursögn á viðtali við einn sérfræðing, Jón Helga Egilsson, þar sem hann gagnrýnir fjármálaráðherra Daða Má Kristófersson fyrir að slíta vinnu við úrbætur á húsnæðismarkaði.…

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Alvarlegt jafnvægisvandamál er áberandi: fjármálaráðherra Daði Már Kristófersson er nafngreindur og honum gefin alvarleg sök, en hvorki er hann beðinn um svör né er vísað til afstöðu ráðuneytisins. Þetta er grundvallaratriði í fréttamennsku; ef ásakanir eru bornar upp á nafngreindan embættismann ber blaðamanni skylda til að leita eftir andsvörum. Greinin sjálf er í raun endursögn á hlaðvarpsviðtali, þar sem tilvitnunum í Jón Helga er raðað saman í langan texta án sjálfstæðrar skoðunar eða rannsóknar blaðamannsins. Enginn annar sérfræðingur eða heimildarmaður kemur við sögu og ekkert er lagt til marks, til dæmis með gögnum eða skjölum, til að styðja fullyrðingu Jóns Helga um að ráðherrann hafi „slaufað af" vinnunni. Hagfræðileg rök hans um nafnvexti og raunvexti eru sett fram sem óumdeilanleg sannindi, en raunin er sú að um þetta ríkir töluverður ágreiningur meðal sérfræðinga. Framsetning fyrirsagnarinnar leggur dóm á ráðherrann án nokkurs fyrirvara. Í heildina er þetta frekar auglýsing fyrir hlaðvarp en sjálfstæð fréttamennska.