Hvers virði er vel­vild Trump?

Greinin er birt undir skoðanamerki Vísis, og það er ritstjórnarleg ákvörðun sem skiptir máli: hér er ekki verið að greina, heldur að hvetja til „já“ fáum dögum fyrir kosningu. Á eigin forsendum er höfundur þó tiltölulega heiðarlegur um veikasta hlekkinn. Þegar hann tengir tollaundanþáguna við íslensku ESB-umræðuna segir hann að „ekki sé óeðlilegt að spyrja“, en gefur sér ekki að svarið sé staðfest. Sú varfærni er greininni til tekna og hún hefði auðveldlega getað farið verri leið.

Heimildagrunnurinn er hins vegar þunnur miðað við þyngd fullyrðinganna. Vísað er í nýja þjóðaröryggisstefnu Bandaríkjanna og sagt að þar standi „svart á hvítu“ að stefnt sé að því að breyta pólitískri stefnu Evrópu, en ekkert er sitera úr skjalinu og lesandinn hefur ekkert til að fletta upp. Þá er talað um „ítrekaðar óskir danskra, sænskra og finnskra leiðtoga“ án þess að nokkur sé nafngreindur. Fullyrðingin um að EES-samningurinn myndi veikjast enn frekar við aðild Íslands er kjarni röksemdanna gagnvart Noregi, en hún er lögð fram sem gefin forsenda, ekki rökstudd. Sama gildir um þá hugmynd að aukið vægi Norðurlanda myndi ýta ESB í átt til opnari markaða og minni ríkisafskipta; það er trúverðug tilgáta, en hún er sett fram sem eðlisgild niðurstaða.

Mest vantar upp á í samræðunni við gagnrökin. Höfundur nefnir sjávarútvegsröksemdina, en aðeins til að slá hana af með óáreiðanleika Trumps; þyngstu íslensku andmælin, um forræði yfir fiskveiðistjórn og fullveldisframsal, koma hvergi við sögu. Höfundarlýsingin „ráðgjafi í Evrópumálum“ er líka rýr þegar um er að ræða langvirkan talsmann Evrópusamvinnu í Noregi; ritstjórn hefði mátt segja lesendum meira um bakgrunn hans.

Niðurstaða: skýr, læsileg og að mestu heiðarlega afmörkuð röksemdafærsla sem þó stendur á fullyrðingum sem lesandi getur ekki sannreynt af greininni sjálfri og forðast sterkustu andmælin. Sæmileg skoðanagrein, ekki meira.