Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 40 gr. 6.5
visir.is 359 gr. 6.0
ruv.is 393 gr. 5.9
mbl.is 388 gr. 5.7
vb.is 104 gr. 5.4
mannlif.is 123 gr. 5.3
nutiminn.is 54 gr. 5.2
dv.is 263 gr. 5.1
heimildin.is 40 gr. 6.5
visir.is 359 gr. 6.0
ruv.is 393 gr. 5.9
mbl.is 388 gr. 5.7
vb.is 104 gr. 5.4
mannlif.is 123 gr. 5.3
nutiminn.is 54 gr. 5.2
dv.is 263 gr. 5.1
visir.is 2026-10-23 07:02

Hug­renningar í kjöl­far sýknudóms í Lands­rétti

Prófessor í félags- og afbrotafræði við HÍ rekur breska dómsmálið DPP gegn Morgan frá 1975 og muninn á einlægri og skynsamlegri trú geranda á samþykki. Í lokin spyr hann hvort nýleg sýkna Landsréttar í grófu nauðgunarmáli hafi byggst á huglægu mati á samþykki.

Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Vel rakið breskt fordæmi, en dómur Landsréttar sem greinin snýst um er hvorki auðkenndur né forsendur hans skoðaðar. Spurningin sem varpað er fram hefði mátt svara með lestri dómsins.
Gagnrýni Vitans

„Landsréttur sýknaði nýlega í nauðgunarmáli“: lengra nær greinin ekki um málið sem hún á að fjalla um. Í þessari skoðanagrein prófessors í afbrotafræði fer nær allt rýmið í breska Morgan-málið frá 1975, sem er skýrt og læsilega rakið. Dómur Landsréttar er hins vegar hvorki auðkenndur með málsnúmeri né dagsetningu og forsendur hans eru hvergi reifaðar. Dómar Landsréttar eru birtir opinberlega. Höfundur hefði getað lesið forsendurnar og svarað eigin spurningu í stað þess að varpa henni fram.

Þetta skiptir máli, því niðurlagið gefur í skyn að rétturinn hafi byggt á huglægu mati án þess að lesandinn fái nokkuð til að meta hvort svo sé. Hvergi er heldur minnst á íslensk lög, til dæmis breytinguna á 194. grein almennra hegningarlaga árið 2018 sem byggir nauðgunarákvæðið á samþykki. Samanburður við breskan rétt fyrir hálfri öld segir lítið án þess samhengis.

Á köflum ruglar framsetningin sjálfa greininguna. Sagt er að „samþykki þolanda“ þurfi að byggja á skynsömu mati, þótt átt sé við trú geranda. Millifyrirsögnin „Hvers vegna sýkna?“ skyggir auk þess á að sakfellingin í Morgan-málinu stóð óhögguð.

← Til baka á forsíðu