Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 40 gr. 6.5
ruv.is 392 gr. 5.9
visir.is 358 gr. 5.9
mbl.is 388 gr. 5.7
vb.is 104 gr. 5.4
mannlif.is 123 gr. 5.3
nutiminn.is 54 gr. 5.2
dv.is 262 gr. 5.1
heimildin.is 40 gr. 6.5
ruv.is 392 gr. 5.9
visir.is 358 gr. 5.9
mbl.is 388 gr. 5.7
vb.is 104 gr. 5.4
mannlif.is 123 gr. 5.3
nutiminn.is 54 gr. 5.2
dv.is 262 gr. 5.1
nutiminn.is 2026-10-23 09:00

Þar sem vit skortir, vex saur á tungu

Íris Erlingsdóttir fjölmiðlafræðingur skrifar skoðanapistil um orðfæri í íslenskri netumræðu, þar sem orðið „skítur“ og siðferðilegir stimplar komi í stað röksemda. Hún ber þetta saman við níðhefð fornsagna, einkum níðstöng Egils Skallagrímssonar, og grípur til endaþarmsstigs Freuds sem háðsádeilu.

Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Pistill sem krefst röksemda í stað uppnefna en grípur sjálfur til Freud-háðs um andstæðinga. Heiðarlegur um að byggja á eigin reynslu, en dæmin eru ósannreynanleg.
Gagnrýni Vitans

Pistillinn krefst röksemda í stað uppnefna en svarar sjálfur andstæðingum sínum með endaþarmsstigi Freuds. Höfundur viðurkennir að kenningin sé úrelt og noti hana aðeins sem háð, en það breytir ekki því að greiningin á andstæðingunum hvílir á uppnefni, nákvæmlega þeirri aðferð sem pistillinn fordæmir. Gagnrýnin hefði staðið sterkari án þessarar mótsagnar.

Að öðru leyti er höfundur heiðarleg um takmarkanir sínar. Hún tekur fram að athugun hennar á orðfæri gegn íhaldssömum álitsgjöfum byggi á eigin reynslu en ekki rannsókn. Athugasemdirnar um þátt Frosta Logasonar eru þó hvorki staðsettar né tímasettar, svo lesandinn getur ekki metið hvort þær séu dæmigerðar eða valdar. Hvergi er heldur litið til sambærilegs orðfæris úr hinni áttinni.

Fyrirsögnin vekur sérstaka athygli. Í lok pistilsins er hún sögð það sem Egill „hefði sagt“, sem sagt ímynduð orð, en sem fyrirsögn getur hún hæglega lesist sem tilvitnun í fornsögu. Pistillinn er birtur sem ritstjórnarefni en er undirritaður skoðanapistill og vel skrifaður sem slíkur.

← Til baka á forsíðu