visir.is
2026-04-13 11:17
„Þetta reddast“ og strategísk sýn á alþjóðamál
Skoðanagrein hernaðarsagnfræðingsins Erlings Erlingssonar þar sem hann færir rök fyrir því að Ísland þurfi að efla strategíska menningu sína í öryggis- og alþjóðamálum. Höfundur bendir á skort á hugveitum og upplýstri umræðu hérlendis og ber saman við norræn grannríki. Greinin lýkur með auglýsingu fyrir ráðstefnu Alþjóðamálastofnunar Háskóla Íslands.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel skrifuð skoðanagrein fræðimanns um strategíska menningu Íslands, en fullyrðing um erlend áhrif á umræðu hérlendis er óstudd heimildum. Greinin er einnig að hluta kynning á ráðstefnu höfundar.
Gagnrýni Vitans
Sem skoðanagrein fræðimanns er þetta metið á forsendum rökstuðnings og heiðarleika í umfjölluninni, ekki jafnvægis milli sjónarmiða. Höfundur byggir á eigin reynslu og almennt þekktum staðreyndum um stöðu Íslands innan NATO, sem styrkir trúverðugleika hans. Tilvísun í sex nafngreindar norrænar rannsóknarstofnanir (SIPRI, UI, NUPI, PRIO, DIIS, FIIA) er áþreifanleg og sannreynanleg samanburðarheimild sem gefur rökstuðningi hans kjöl. Einnig vísar hann í leiðtogafund NATO í Haag, sem er tilgreint atvik sem lesendur geta kannað.
Veikleikar eru þó til staðar. Fullyrðingin um „miklar líkur á að erlend ríki hafi bæði vilja og getu til þess að hafa áhrif á umræðu og skoðanamyndun hérlendis" er sett fram án nokkurrar tilvísunar í gögn, skýrslur eða dæmi; þetta er sterk staðhæfing sem hefði þarfnast stuðnings. Greinin er jafnframt augljóslega tvíþætt: skoðanagrein annars vegar og kynning á ráðstefnu höfundar hins vegar, sem dregur úr hlutleysi ritgerðarinnar sem fræðileg greining. Þetta hefði átt að koma skýrt fram. Rökstuðningurinn er að öðru leyti skilmerkilega uppbyggður og greinin er vel rituð, þótt hún sé fremur almenn og fari ekki djúpt í einstök stefnumál.
