dv.is
2026-08-12 11:51
Sigvaldi Einarsson skrifar: Þrjátíu rök með þrenn á móti
Greinin er skoðanagrein sem rökstyður já í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild. Höfundur segist hafa fundið þrjátíu rök með og þrenn á móti en telur ekki upp öll þrjátíu rökin. Framsetningin er skýr og heiðarleg um afstöðu höfundar, en tölulegar fullyrðingar eru ósannaðar.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Vel skipulögð skoðanagrein með já-afstöðu, en loforðið um þrjátíu rök er ekki innleyst og lykilfullyrðingar skortir gögn að baki.
Gagnrýni Vitans
Höfundur lýsir sjálfum sér sem já-manni og skoðanagrein er skoðanagrein; það ber að meta á forsendum röksemdafærslu, ekki hlutlægni. Á þeim forsendum stendur greinin ágætlega að sumu leyti: hún er vel skipulögð, tekur á þremur helstu mótrökum og ber þau saman við sín eigin rök. Heiðarleiki um afstöðu er lofsverður.
Veikleikar eru hins vegar raunverulegir. Stærsta vandamálið er talan „þrjátíu rök" í fyrirsögn og inngangi, en höfundur telur aðeins fáein upp og biður lesandann að trúa yfirskriftinni. Þetta er óvenjuleg röksemdafærsla: ef þrjátíu rök eru kjarni málsins hefði þurft að sýna þau. Tölulegar fullyrðingar, eins og „fjórir milljarðar á móti fjögur hundruð," eru settar fram án tilvísana í neina tilgreinda útreikninga, gögn eða skýrslu. Höfundur segist „standa við stærðargráðurnar" en veitir lesandanum enga leið til að sannreyna þær. Verðbólgu- og vaxtasamanburðurinn (5,3% á móti 2,9%, 7,75% á móti 2,25%) er sannreynanlegur á heimasíðum Seðlabanka Íslands og Seðlabanka Evrópu, sem er gott. Fullyrðingin um að 27 af 33 viðræðuköflum hafi verið opnaðir á 18 mánuðum er sannreynanleg úr opinberum gögnum ESB. Hins vegar eru setningar á borð við að Landsnet spái „viðvarandi raforkuskorti næstu fimm ár" án nánari tilvísunar í hvaða skýrslu átt er við. Sem skoðanagrein er þetta yfir meðallagi í uppbyggingu, en röksemdafærslan er á köflum frekar retorísk en sannreynanleg, og loforðið um þrjátíu rök er ekki efnt.