dv.is
3 heimildir
2026-06-13 09:00
Ný könnun: Meirihluti ætlar að segja Já
Frétt DV um niðurstöður skoðanakönnunar Maskínu um afstöðu til aðildarviðræðna við ESB. Greinin er gagnasöfnuð og inniheldur sundurliðun eftir kyni, aldri, búsetu, menntun, tekjum og flokksfylgi. Samanburður við aðrar kannanir er veittur í lokin.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel sundurliðuð kannanarfrétt en fyrirsögnin ýkir stuðning við Já. Samanburður við Gallup-könnun vantar skýringu á ólíkum spurningarformum.
Gagnrýni Vitans
Greinin stendur vel að því leyti að hún gefur lesandanum ítarlega sundurliðun könnunarinnar og tilgreinir fjölda svarenda, tímabil könnunar og hvaða spurning var lögð fyrir. Maskína er nafngreind sem framkvæmdaaðili og DV sem kaupandi, sem eykur gagnsæi. Samanburður við Gallup-könnun fyrir Viðskiptablaðið og eldri Maskínu-könnun fyrir utanríkisráðuneytið gefur samhengi og dýpt sem kannanarfréttir vantar oft. Þetta er af hinu góða.
Á hinn bóginn er fyrirsögnin „Meirihluti ætlar að segja Já" nokkuð villandi framsetning á 53,1 prósenta stuðningi meðal þeirra sem taka afstöðu, þar sem raunverulegt hlutfall allra svarenda er einungis 44,5 prósent sem segja Já. Greinin getur þó um þessa aðgreiningu, sem mildar vandann. Einnig er vert að benda á að Gallup-könnunin spurði um inngöngu í ESB en Maskínu-könnunin spurði um aðildarviðræður; þessi munur á spurningarformi er mikilvægur og greinin gerir ekki nægilega skýran grein fyrir honum þegar niðurstöðurnar eru bornar saman. Lesandi gæti dregið þá röngu ályktun að niðurstöðurnar stangist á, þegar þær svara í raun ólíkum spurningum. Annars er greinin vel unnin kannanarfrétt með góðum heimildum, en fyrirsögnarvalið ýtir undir bjartsýnni túlkun en gögnin sjálf réttlæta.