visir.is
2026-05-17 10:02
Grænlendingar veiða þorsk frá Íslandi
Skoðanagrein sjómanns sem heldur því fram að Grænlendingar veiði þorsk langt umfram ráðgjöf vísindamanna og að sú stefna sé skynsamlegri en íslensk veiðistjórnun. Höfundur vísar í opinberar grænlenskar skýrslur og eina frétt af fish-break.com. Greinin er harðorð gagnrýni á Hafrannsóknastofnun og íslenska nýtingarstefnu þorskstofnsins.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein sjómanns gagnrýnir Hafró harkalega en kallar veiðar langt umfram vísindalega ráðgjöf „sjálfbærar" án þess að rökstyðja þá þversögn með gögnum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur kynntur sem sjómaður á smábátum, sem er til marks um gagnsæi. Styrkasti þátturinn er að höfundur vísar í nafngreindar grænlenskar skýrslur og tilgreinir tölulegar upplýsingar um hámarksafla og ráðgjöf fiskifræðinga; lesandi getur sannreynt þessar tölur í heimildunum sem gefnar eru upp. Hins vegar er rökstuðningurinn einhliða á þann hátt sem rýrir jafnvel skoðanagrein. Meginþversögnin er áberandi: höfundur lýsir veiðum langt umfram vísindalega ráðgjöf sem „sjálfbærri nýtingu" en kallar íslenska stefnu, sem fylgir ráðgjöf fiskifræðinga betur, „gjaldþrota stefnu". Þetta er nokkuð stórkostleg fullyrðing sem hvergi er rökstudd með gögnum um heilsu þorskstofna eða rækjustofna; hún hvílir á forsendu höfundar um að þorskstofninn sé of stór og éti upp rækju, en engin fiskifræðileg gögn eru lögð fram þeirri kenningu til stuðnings. Ásakanir á hendur Hafrannsóknastofnun eru alvarlegar: að stofnunin hafi „rekið gjaldþrota stefnu í áratugi" og meðvitað fórnað rækjustofnum. Ekkert er sótt í rannsóknir eða mat Hafró sjálfs til stuðnings eða andmæla, og sjónarmið fiskifræðinga koma hvergi fram. Jafnvel fyrir skoðanagrein veikir slíkt trúverðugleikann, þar sem rökin verða að lokum eingöngu byggð á trú höfundar frekar en greiningu gagna. Tilvísun í fish-break.com er ekki sterk heimild; vefsíðan er ekki viðurkennt fiskifræðirit. Þá er undirliggjandi rökfærslan sérkennileg: ef grænlensk stjórnvöld veiða nærri tvöfalt eða þrefalt meira en fiskifræðingar ráðleggja, er erfitt að sjá hvernig það telst „sjálfbær nýting" nema höfundur hafni vísindalegri ráðgjöf sem slíkri. Sú afstaða kemur ekki skýrt fram heldur er hulda í jákvæðum samanburði við Grænland.
Vikuleg áskrift
Fékk þetta þig til að lesa fréttir með öðrum augum?
Vikustaða Vitans í pósthólfið á sunnudögum — bestu og veikustu greinar vikunnar, mest lesnu fréttir, og staða allra helstu fjölmiðla.
Sjá áskriftarsíðu · einföld afskráning hvenær sem er