Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 841 gr. 6.2
heimildin.is 103 gr. 6.2
visir.is 1945 gr. 5.9
vb.is 454 gr. 5.8
mbl.is 641 gr. 5.6
dv.is 611 gr. 5.2
mannlif.is 120 gr. 4.6
nutiminn.is 106 gr. 4.4
ruv.is 841 gr. 6.2
heimildin.is 103 gr. 6.2
visir.is 1945 gr. 5.9
vb.is 454 gr. 5.8
mbl.is 641 gr. 5.6
dv.is 611 gr. 5.2
mannlif.is 120 gr. 4.6
nutiminn.is 106 gr. 4.4
visir.is 2026-06-11 08:02

Eyja með stöðugt gengi, lítið at­vinnu­leysi og lága húsnæðisvexti

Skoðanagrein framkvæmdastjóra Viðreisnar þar sem Færeyjar eru notaðar sem samanburðargrundvöllur til að mótmæla þeirri fullyrðingu að sveigjanleg króna sé nauðsynleg til að viðhalda lágu atvinnuleysi. Greinin nefnir tölur um vexti, atvinnuleysi og verðbólgu en vísar ekki í tilgreindar heimildir fyrir þeim.

Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein Viðreisnarfólks ber saman Ísland og Færeyjar til stuðnings ESB-aðild. Tölur um vexti og atvinnuleysi eru án heimilda og samanburðurinn er of einfaldaður.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur er skýrt kynntur sem framkvæmdastjóri Viðreisnar; gagnsæið um hagsmunastöðu er því til fyrirmyndar. Röksemdafærslan er á köflum vel sett fram, sérstaklega varúðarorðin um að samanburðurinn „sanni ekki" að fastgengi sé töfralausn. Þetta er heilbrigð viðurkenning á takmörkunum eigin raka. Hins vegar eru nokkrir veikleikar sem draga úr sannfæringarkrafti greinarinnar. Í fyrsta lagi eru tölulegar fullyrðingar, eins og að óverðtryggðir vextir í Færeyjum séu 4–5% og á Íslandi 8,8–10,4%, settar fram án nokkurrar tilvísunar í uppsprettu: ekki er vísað til Seðlabanka Íslands, Nationalbanken í Danmörku eða neins annars gagnagrunns. Lesandinn getur ekki sannreynt þessar tölur án eigin rannsókna. Í öðru lagi er samanburðurinn á Færeyjum og Íslandi of einsleitur; höfundur nefnir ekki mikilvæga þætti á borð við að Færeyjar njóta beins aðgangs að dönsku fjármálakerfi, ríkisfjárhagslegum millifærslum frá Danmörku og mun minni ferðaþjónustu sem drifkrafti verðbólgu. Þessi úrvalsskekkja veikir rökin verulega, jafnvel þótt höfundur viðurkenni í stuttu máli að margir þættir hafi áhrif. Í þriðja lagi er framsetningin á orsökum vaxtamunar einföld: fullyrðingin um að munurinn „skýrist fyrst og fremst af gjaldmiðlinum" er sett fram sem staðreynd en er í raun umdeilanleg hagfræðileg túlkun þar sem peningastefna, verðbólguvæntingar og fjármögnunarkostnaður banka skipta einnig máli. Fyrir skoðanagrein er þetta sæmilegt; rökin eru skýr og höfundur leynir ekki afstöðu sinni. En gagnastoðin er of veik til að styðja við þá ályktun sem dregin er.
← Til baka á forsíðu