visir.is
2026-08-20 22:46
Vaxtaþrælarnir og hinir
Skoðanagrein Ingólfs Sverrissonar heldur því fram að vaxtahækkanir á Íslandi bitni eingöngu á ungu fólki og smærri fyrirtækjum, en forréttindahópar sleppi. Höfundur talar fyrir ESB-aðild og upptöku evru sem lausn á ójöfnuði krónuhagkerfisins. Greinin er skýrt pólitísk málsvörn án tilraunar til jafnvægis.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein sem talar fyrir ESB-aðild og lægri vöxtum en setur fram ósannaðar tölur og fullyrðingar sem staðreyndir, jafnvel á forsendum skoðanaskrifa.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og ber að meta á þeim forsendum. Höfundur kynnir sig sem eftirlaunaþega og fyrrum forstöðumann samtaka fyrirtækja, sem er heiðarleg gagnsæisyfirlýsing. Röksemdafærslan er þó frekar einsleit: fullyrðingin um að 260 fyrirtæki „færi allt sitt í evrum eða dollurum" er sett fram sem staðreynd en án nokkurs stuðnings, og talan 260 virðist komin hvergi nærri sannreynanlegri heimild. Á sama hátt er haldið fram að þessir aðilar eigi „sinn ríka þátt í verðbólgunni" án þess að gera grein fyrir hagfræðilegum forsendum eða vísa til rannsókna. Kaldhæðnin um stjórnarskrárákvæði um vaxtabyrðar byggist á „óstaðfestum fregnum úr þeim herbúðum" sem er í raun ófyrirséð uppspuni til rökræðunota; slíkt getur villst lesanda ef tekið er bókstaflega. Samanburðurinn við Bjarna Benediktsson og NATO-aðild er áhugaverður en yfirborðslegur; hann hleypur framhjá augljósum mismun á hernaðarbandalagi og efnahagssamruna. Sem skoðanagrein er þetta skýrt afstaða, en hugmyndafræðileg heiðarleiki krefst meiri rökstuðnings. Fullyrðingar um hagrænar staðreyndir eru settar fram sem sjálfsagðar án þess að benda á heimildir, og það dregur úr sannfæringarkrafti greinarinnar jafnvel á forsendum skoðanaskrifa.
