Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 409 gr. 6.2
heimildin.is 62 gr. 6.1
visir.is 954 gr. 5.9
vb.is 275 gr. 5.7
mbl.is 211 gr. 5.4
dv.is 273 gr. 5.2
nutiminn.is 37 gr. 4.3
mannlif.is 30 gr. 4.2
ruv.is 409 gr. 6.2
heimildin.is 62 gr. 6.1
visir.is 954 gr. 5.9
vb.is 275 gr. 5.7
mbl.is 211 gr. 5.4
dv.is 273 gr. 5.2
nutiminn.is 37 gr. 4.3
mannlif.is 30 gr. 4.2
visir.is 2026-05-04 21:45

Hætta á ferðum í fjöl­miðlun á Ís­landi

Skoðanagrein Stefáns Jóns Hafsteins, formanns stjórnar RÚV, þar sem hann varar við hnignun íslenskrar fjölmiðlunar, hættu af gervigreind og samfélagsmiðlum og talar fyrir styrkingu Ríkisútvarpsins. Greinin byggir á nokkrum tölulegu viðmiðum frá Hagstofunni og tilvitnun í forseta Íslands, en er fyrst og fremst pólitísk málsvörn fyrir almannaútvarpið.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans
Hagsmunatengsl höfundar eru afgerandi atriði þessarar greinar. Stefán Jón er formaður stjórnar Ríkisútvarpsins og málflutningur hans fer nánast alfarið í þá átt að verja og styrkja fjárhagslega stöðu RÚV; þetta er tekið fram í niðurlagi greinarinnar, en ekki í upphafi þar sem lesandinn myndi líklegast taka eftir því. Sem skoðanagrein ber að meta hana eftir gæðum rökstuðnings og hugverklegri heiðarleika fremur en jafnvægi heimilda. Á þeim mælikvarða stendur greinin nokkuð vel á vissum sviðum: höfundur vísar í gögn Hagstofunnar um stærð auglýsingamarkaðarins (30 milljarðar í heild, 15 milljarðar til erlendra miðla, 2,3 milljarðar til RÚV), nefnir útvarpsgjaldið og ber saman við alþjóðlegar áskriftir, og styðst við tilvitnun í forseta Íslands um gervigreind. Þetta gefur röksemdunum ákveðinn grunn. Á hinn bóginn vantar nokkuð á. Fullyrðingin um að blaðamönnum hafi fækkað „um meira en helming" á 15 til 20 árum er sett fram án heimildar; sama á við um fjölda þeirra sem starfa við sjálfstæða fréttaþjónustu (innan við þúsund). Tölur af þessu tagi eru kjarninn í greininni og ættu að vera studdar gögnum eða a.m.k. vera rekjanlegar til tiltekinnar rannsóknar. Höfundur heldur því jafnframt fram að gervigreindinni sé „nú þegar" beint inn á pólitíska stýringu, en færir engin dæmi eða gögn því til stuðnings; fullyrðingin er sett fram sem staðreynd en er í reynd órökstudd getgáta. Samanburðurinn á verði kaffibolls og daglegri upphæð útvarpsgjalds er snjall orðræðuaðferð en lýsir einföldun sem ekki á vel við í rökræðu um opinber fjárútlát. Greinin hefði líka öðlast meiri trúverðugleika ef höfundur viðurkenndi gagnrök, til dæmis þá skoðun að samkeppnisstaða einkarekinnar fjölmiðlunar versni einmitt af almannaútvarpinu, í stað þess að vísa henni á bug sem „goðsögn" án þess að taka mark á þeim sem halda henni fram.
← Til baka á forsíðu