Hallalaus fjárlög – en á kostnað hverra?
Skoðanagrein formanns Vinstri grænna um fjárlagafrumvarp 2027, birt undir Skoðun á Vísi. Höfundur styður gagnrýni sína við tölur úr frumvarpinu sjálfu og kannanir Vörðu, en byggir röksemdafærsluna að miklu leyti á retórískum spurningum fremur en útfærðum mótleiðum.
Greinin er birt sem skoðanaefni og hlutverk höfundar er skýrt tilgreint í lokin: formaður Vinstri grænna. Það gagnsæi er kostur, því lesandinn veit hvaða pólitíska erindi er á bak við textann.
Tölulegi grunnurinn er betri en í mörgum sambærilegum greinum. Þrír milljarðar úr stofnframlögum, útgjaldarammi umhverfismála 38,8 milljarðar, framlög til öryggis- og varnarmála úr 6,6 í 10,8 milljarða, þrjú af hverjum tíu í könnunum Vörðu: allt þetta má sannreyna í opinberum gögnum sem greinin vísar til, þótt hún tilgreini ekki blaðsíður eða tilteknar útgáfur. Fullyrðingin um að tekjuskattur sé „í reynd hækkaður um 3 mia.“ vegna vanuppfærslu persónuafsláttar er hins vegar túlkun sem sett er fram sem staðreynd; hún er umdeilanleg og hefði þolað útskýringu.
Heiðarleikinn er þolanlegur: höfundur viðurkennir að VG vilji ekki reka ríkissjóð með halla og að aukning til varnarmála endurspegli alþjóðlega spennu. Röksemdafærslan tapar samt þrótti í flóði spurninga. Þegar kallað er á „réttlátara skattkerfi“ og „græna umbyltingu“ fylgja engar tölur um hvað slíkt kostar eða hvernig það yrði fjármagnað án halla. Þar liggur helsti veikleiki greinarinnar.