Tíu milljarða halli
Njáll Trausti Friðbertsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og nefndarmaður í fjárlaganefnd, bendir á að áætlaður halli heilbrigðisstofnana á þessu ári nemi rúmum tíu milljörðum króna, meira en tvöföldum áætluðum afgangi fjárlagafrumvarps 2027. Hann rekur vandann einkum til vanmetins kostnaðar við styttingu vinnuvikunnar og kallar eftir því að fjárveitingar miðist við raunkostnað.
Minnisblað forstjóra sex heilbrigðisstofnana til fjárlaganefndar ber uppi þessa skoðanagrein, og það er styrkur hennar. Tölurnar eru sundurliðaðar eftir stofnunum, ganga upp innbyrðis og vísað er til fréttar RÚV um launaþörf Landspítala. Fáar skoðanagreinar standa á jafn traustum grunni. Lesandinn getur þó ekki lesið minnisblaðið sjálfur, og hækkun launakostnaðar um 17% og 13% er sett fram án þess að tilgreint sé hvaðan hún kemur.
Meginsamanburðurinn er áhrifaríkur en hálfhaltur. Halli ársins 2026, að hluta einskiptisvandi, er lagður við hlið áætlaðs afgangs ársins 2027. Það gefur tilfinningu fyrir stærðargráðu en blandar saman ólíkum árum og ólíkum stærðum án þess að það sé tekið fram.
Veikasti hlekkurinn snýr að heiðarleika röksemdafærslunnar. Höfundur segir kostnaðarmat styttingarinnar „verulega vanmetið“ en lætur ósagt að hún kom til framkvæmda í tíð ríkisstjórnar sem hans eigin flokkur átti aðild að. Sú þögn hentar málflutningnum en rýrir hann.
