Aðgerðum þar sem lungnameinvörp eru fjarlægð fjölgað og lífslíkur betri
Frétt um nýja ritrýnda rannsókn vísindamanna við Háskóla Íslands og Landspítala á brottnámi lungnameinvarpa, byggð á viðtali við fyrsta höfund greinarinnar. Heimildin er nafngreind og sannreynanleg: tímaritið, titill rannsóknarinnar, tímabil og fjöldi sjúklinga koma fram. Frétt sem stendur undir sér en fer ekki lengra en einn viðmælandi.
Heimildakeðjan er til fyrirmyndar að því leyti sem hún nær: tímaritið er nafngreint, titill rannsóknarinnar birtur orðrétt, úrtakið tilgreint (179 sjúklingar, 2001 til 2021) og tímabilaskiptingin útskýrð. Lesandi getur flett greininni upp sjálfur. Það er meira en margar íslenskar vísindafréttir bjóða upp á.
Tölurnar vantar hins vegar þar sem þær skipta mestu máli. Fyrirsögnin fullyrðir að lífslíkur séu betri, en hvergi kemur fram hversu miklu betri. Engin lifunarhlutfall, engin tímalengd, ekkert um tölfræðilega marktækni þess þáttar, þótt marktækni sé nefnd um fjölgun aðgerða. Þetta er sannreynanlegt í frumgreininni en ekki í fréttinni sjálfri, og þar liggur veikleikinn.
Einn viðmælandi ber alla fréttina. Carlos Magnús Rabelo gætir sjálfur að því að skýringar á bættum árangri séu tilgáta en ekki staðfesting, sem er heiðarlegt. Óháður sérfræðingur, til dæmis skurðlæknir utan rannsóknarhópsins, hefði samt getað sett niðurstöðurnar í samhengi við þróun erlendis og metið hvort fjölgun aðgerða endurspegli breytt val sjúklinga fremur en betri meðferð.
