Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 178 gr. 6.4
ruv.is 1301 gr. 6.2
visir.is 2875 gr. 6.0
vb.is 668 gr. 5.9
mbl.is 1012 gr. 5.7
dv.is 989 gr. 5.2
mannlif.is 232 gr. 4.9
nutiminn.is 191 gr. 4.5
heimildin.is 178 gr. 6.4
ruv.is 1301 gr. 6.2
visir.is 2875 gr. 6.0
vb.is 668 gr. 5.9
mbl.is 1012 gr. 5.7
dv.is 989 gr. 5.2
mannlif.is 232 gr. 4.9
nutiminn.is 191 gr. 4.5
visir.is 2026-03-31 08:00

Á Lands­kjör­stjórn að gera at­huga­semdir við spurninguna?

Erna Bjarnadóttir, hagfræðingur og stjórnarmaður í Heimssýn, heldur því fram að fyrirhuguð spurning í þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort halda eigi áfram aðildarviðræðum Íslands við ESB sé villandi orðuð. Hún vísar í leiðbeiningar Feneyjanefndarinnar og fordæmi Brexit máli sínu til stuðnings og heldur því fram að spurningin gefi í skyn að um áframhaldandi ferli sé að ræða, þegar staðreyndin sé sú að viðræðum var hætt árið 2013 og þyrfti að hefja þær að nýju með samþykki ESB. Hún stingur upp á því að Landskjörstjórn kanni orðalagið.

Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Erna Bjarnadóttir, hagfræðingur og stjórnarmaður í Heimssýn, heldur því fram að fyrirhuguð spurning í þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort halda eigi áfram aðildarviðræðum Íslands við ESB sé villandi orðuð. Hún vísar í leiðbeiningar Feneyjanefndarinnar og fordæmi Brexit máli sínu til stuðnings og heldur því fram að spurningin gefi í skyn að um áframhaldandi ferli sé að ræða, þegar staðreyndin sé sú að viðræðum var hætt árið 2013 og þyrfti að hefja þær að nýju með samþykki ESB. Hún stingur upp á því að Landskjörstjórn kanni orðalagið.
Gagnrýni Vitans
Meginröksemdin – að orðalagið „halda áfram viðræðum“ gefi í skyn samfellu í ferli sem hefur legið í dvala síðan 2013 – er skýrt fram sett og byggð á tilteknum, sannreynanlegum grunni: leiðbeinandi reglum Feneyjanefndarinnar um framkvæmd þjóðaratkvæðagreiðslna og skjalfestri sögu af íhlutun bresku kjörstjórnarinnar í Brexit-spurningunni. Þetta eru raunverulegar, eftirgrennslanlegar tilvísanir sem hefja greinina upp fyrir svið hreinnar fullyrðingar. Samlíkingin við Brexit er vel nýtt: höfundur einblínir ekki á niðurstöðuna heldur á málsmeðferðarregluna, sem heldur rökfærslunni agaðri. Mesti veikleikinn snýr að upplýsingagjöf og vitsmunalegum heiðarleika. Heimssýn eru yfirlýst samtök andstæðinga Evrópusambandsins, og þótt tengsl höfundar séu tekin fram neðst í greininni er hún sett fram sem röksemdafærsla um sanngirni í málsmeðferð fremur en pólitísk röksemdafærsla – en hagnýt áhrif þeirrar endurorðunar sem hún leggur til myndu nær örugglega vera þau að varpa ljósi á hindranir fyrir aðild að ESB og fækka „já“-atkvæðum. Vandaðri grein hefði viðurkennt að sérhvert orðalag felur í sér málamiðlanir og að gagnrýna mætti hina tillögðu spurningu á sama hátt fyrir að einfalda of mikið í hina áttina. Höfundur tekst heldur ekki á við hvers vegna þeir sem sömdu textann kunna að hafa valið núverandi orðalag eða hvort lagalegt umboð landskjörstjórnar nái yfirleitt til þess að breyta spurningum í þjóðaratkvæðagreiðslum sem Alþingi leggur fram, sem er mikilvægt stjórnskipulegt atriði sem er alfarið látið óathugað. Engu að síður, miðað við skoðanaskrif, er rökfærslan skipulögð, gögnin auðgreinanleg og meginfullyrðingin – að framsetning spurningarinnar samræmist ekki efninu sem lýst er í greinargerð með frumvarpinu sjálfu – er lögmæt ábending sem er þess virði að koma á framfæri.
← Til baka á forsíðu