Stefnir í sögulega mörg tilfelli lekanda
Fréttin greinir frá því að 283 hafi greinst með lekanda á fyrstu níu mánuðum ársins, langflestir karlar, og að stefni í hæstu tíðni í rúm fjörutíu ár. Allar upplýsingar eru sóttar í Farsóttarfréttir, auk samanburðar við Evrópu og skýringa Sóttvarnastofnunar Evrópu á aukningunni.
Farsóttarfréttir eru eina heimild greinarinnar, og hún er traust: opinbert fréttabréf sem lesandinn getur flett upp. Fyrirsögnin heldur sér innan marka gagnanna; „stefnir í“ er rétt orðalag um spá sem byggir á níu mánaða tölum, og meginmálið endurtekur fyrirvarann „ef fram heldur sem horfir“. Sem stutt endursögn á opinberri útgáfu stendur fréttin fyrir sínu.
Samanburðurinn við Evrópu er hins vegar ónákvæmur. Íslenska talan, 72 greiningar á hverja hundrað þúsund íbúa, nær yfir níu mánuði ársins 2026. Evrópska talan, tæplega 27, er heilsárstala frá 2024. Lesandinn fær ekki að vita að verið sé að bera saman ólík tímabil og ólík ár. Þá kemur fram að meirihluti greindra hafi íslenskt ríkisfang, en ekkert er sagt um hvers vegna sú breyta skiptir máli. Skýringar Sóttvarnastofnunar Evrópu á aukningunni eru heimfærðar á íslenska stöðu án þess að fram komi hvort þær eigi við hér.
Eitt símtal til sóttvarnalæknis hefði breytt endursögn í frétt. Þannig hefði mátt fá svör um orsakir aukningarinnar á Íslandi, um viðbrögð heilbrigðisyfirvalda og um tölur fyrri ára til samanburðar.
