Verð gæti stórlækkað á Íslandi
Skoðanagrein hagfræðiprófessors sem rökstyður að verðlag á Íslandi sé fjórðungi til þriðjungi hærra en laun réttlæta, og að ESB-aðild gæti lækkað það verulega. Greinin byggir á Eurostat-gögnum, eigin aðhvarfsgreiningu og fordæmi Finnlands og Svíþjóðar, og höfundur vísar í opinn gagnapakka á eigin vefsíðu.
Greinin er birt sem skoðun, og á þeim forsendum ber að meta hana á rökstuðning og hugverkaheiðarleika fremur en jafnvægi. Á þeim mælikvarða stendur hún nokkuð vel. Höfundur vísar skýrt í Eurostat-gögn, tilgreinir aðferðafræðina (Balassa-Samuelson-sambandið), gefur upp óvissubil í stað stakra talna og gerir gagnapakka og tölvukóða aðgengilegan til endurskoðunar. Það eykur sannreynanleika verulega; fáar skoðanagreinar á Íslandi bjóða lesendum upp á að endurreikna hverja tölu sjálfir. Gagnrýni á mælikvarða Áfram Íslands í 7. kafla er rökstudd með áþreifanlegu dæmi sem styrkir röksemdafærsluna.
Það dregur hins vegar úr heildinni að greinin er í eðli sínu pólitísk aðgerðaráskorun, birt rétt fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu, og höfundur viðurkennir ekki að raunhæfir gagnrýnendur hafi bent á aðra orsakaþætti verðálagsins, svo sem flutningskostnað, lítinn markað óháð tollum, hækkanir á fasteignaverði eða áhrif peningastefnu. Samanburðurinn við Finnland og Svíþjóð er fróðlegur en höfundur viðurkennir sjálfur að hann sanni ekki orsakasamband; engu að síður er framsetningin á köflum næstum eins og orsakasambandið sé gefið. Fordæmi Noregs, sem er í EES líkt og Ísland og er einnig með hátt verðálag, er ekki rætt, þótt það sé augljós samanburðarpunktur. Þetta veikir rökstuðninginn á vissan hátt, jafnvel metið sem skoðanagrein. Að öllu samanlögðu er þetta vel unnin skoðanagrein með raunverulegum heimildum og gagnsæjum útreikningum, en með skýrri pólitískri áherslu sem hefði mátt gera skýrari.
