Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 180 gr. 6.4
ruv.is 1354 gr. 6.2
visir.is 3026 gr. 6.0
vb.is 685 gr. 5.9
mbl.is 1058 gr. 5.7
dv.is 1053 gr. 5.2
mannlif.is 246 gr. 4.9
nutiminn.is 201 gr. 4.6
heimildin.is 180 gr. 6.4
ruv.is 1354 gr. 6.2
visir.is 3026 gr. 6.0
vb.is 685 gr. 5.9
mbl.is 1058 gr. 5.7
dv.is 1053 gr. 5.2
mannlif.is 246 gr. 4.9
nutiminn.is 201 gr. 4.6
visir.is 2026-08-18 15:01

Verð gæti stórlækkað á Ís­landi

Skoðanagrein hagfræðiprófessors sem rökstyður að verðlag á Íslandi sé fjórðungi til þriðjungi hærra en laun réttlæta, og að ESB-aðild gæti lækkað það verulega. Greinin byggir á Eurostat-gögnum, eigin aðhvarfsgreiningu og fordæmi Finnlands og Svíþjóðar, og höfundur vísar í opinn gagnapakka á eigin vefsíðu.

Einkunn Vitans: 8/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein hagfræðings um verðlag og ESB-aðild, byggð á opnum gögnum. Helsti veikleiki: gagnrök og annar samanburður (t.d. Noregur) vantar.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun, og á þeim forsendum ber að meta hana á rökstuðning og hugverkaheiðarleika fremur en jafnvægi. Á þeim mælikvarða stendur hún nokkuð vel. Höfundur vísar skýrt í Eurostat-gögn, tilgreinir aðferðafræðina (Balassa-Samuelson-sambandið), gefur upp óvissubil í stað stakra talna og gerir gagnapakka og tölvukóða aðgengilegan til endurskoðunar. Það eykur sannreynanleika verulega; fáar skoðanagreinar á Íslandi bjóða lesendum upp á að endurreikna hverja tölu sjálfir. Gagnrýni á mælikvarða Áfram Íslands í 7. kafla er rökstudd með áþreifanlegu dæmi sem styrkir röksemdafærsluna. Það dregur hins vegar úr heildinni að greinin er í eðli sínu pólitísk aðgerðaráskorun, birt rétt fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu, og höfundur viðurkennir ekki að raunhæfir gagnrýnendur hafi bent á aðra orsakaþætti verðálagsins, svo sem flutningskostnað, lítinn markað óháð tollum, hækkanir á fasteignaverði eða áhrif peningastefnu. Samanburðurinn við Finnland og Svíþjóð er fróðlegur en höfundur viðurkennir sjálfur að hann sanni ekki orsakasamband; engu að síður er framsetningin á köflum næstum eins og orsakasambandið sé gefið. Fordæmi Noregs, sem er í EES líkt og Ísland og er einnig með hátt verðálag, er ekki rætt, þótt það sé augljós samanburðarpunktur. Þetta veikir rökstuðninginn á vissan hátt, jafnvel metið sem skoðanagrein. Að öllu samanlögðu er þetta vel unnin skoðanagrein með raunverulegum heimildum og gagnsæjum útreikningum, en með skýrri pólitískri áherslu sem hefði mátt gera skýrari.
← Til baka á forsíðu