Tekjur af fiski utan kvóta rúmlega fjórfaldast á fimm árum
Frétt byggð á áformum atvinnuvegaráðuneytisins í samráðsgátt um breytingar á reglum um VS-afla, þar sem tekjutölur Verkefnasjóðs sjávarútvegsins eru bornar saman milli 2020 og 2025. Heimildin er nafngreind og sannreynanleg og skýringar á kerfinu eru skýrar. Enginn úr sjávarútvegi fær að svara ásökuninni um að heimildin sé nýtt í viðskiptalegum tilgangi.
Heimildin er á sínum stað og hún er sannreynanleg: áform um lagabreytingar í samráðsgátt, með beinni tilvitnun í orðalag ráðuneytisins um „vísbendingar“ og tölum um tekjur sjóðsins, 415 milljónir árið 2020 og tæpar 1.900 milljónir árið 2025. Til viðbótar er vísað í frumvarpsdrög frá 2024. Þetta er opinbert skjal sem lesandi getur flett upp.
Skýringarhlutinn er vel unninn. Blaðamaður gengur gegnum hvað VS-afli er, hlutfallsþökin, vigtunarskylduna og skiptingu söluandvirðis, 80 prósent til sjóðsins og tuttugu til útgerðar og áhafnar. Fréttin gerir flókið kerfi læsilegt án þess að einfalda það í tómt.
Þar vantar hins vegar hinn helminginn. Ráðuneytið segir í raun að útgerðir misnoti reglu sem sett var gegn brottkasti, og að þær hafi jafnvel boðið í eigin afla til að þrýsta niður hlut áhafnar. Slík ásökun kallar á viðbrögð, frá Samtökum fyrirtækja í sjávarútvegi, frá stéttarfélögum sjómanna eða frá Fiskistofu. Fjórföldun tekna gæti líka skýrst af öðru en misnotkun, svo sem verðþróun eða breyttri skráningu; það er látið ósvarað.
