Tvöfalt fleiri andvíg loðdýrarækt en hlynnt
Frétt um skoðanakönnun Maskínu sem Samtök um dýravelferð létu gera og sýnir tvöfalt meiri andstöðu en stuðning við loðdýrarækt. Bæði framkvæmdaraðili og verkkaupi eru nefndir, en aðferðafræði, spurningaorðalag og viðbrögð loðdýrabænda vantar alveg. Fyrirsögnin og framsetningin fylgja nákvæmlega þeim boðskap sem verkkaupinn vildi fá fram.
Það sem fréttin gerir rétt er að nefna hvorutveggja: Maskína gerði könnunina og hún var gerð fyrir Samtök um dýravelferð. Sú gagnsæiskrafa er uppfyllt og lesandinn getur í grunninn leitað upprunans. Þróunarsamanburður við tvær eldri kannanir frá desember gefur líka meira en einstök mæling hefði gert.
En þar endar vinnan. Engin úrtaksstærð, ekkert svarhlutfall, engar dagsetningar könnunar og ekkert um vikmörk. Orðalag spurningarinnar er heldur ekki gefið upp, þótt svarkosturinn „í meðallagi“ sé óvenjulegur og 38 prósent hafi valið hann; það er stærsti einstaki hópurinn í könnuninni og hann fær eina setningu án greiningar. Fyrirsögnin um tvöfalt fleiri andvíga er reikningslega rétt en velur þann ramma sem verkkaupinn vildi og lætur mesta hlutann liggja óútskýrðan.
Alvarlegast er þó að hagsmunasamtök láta gera könnun um málstað sinn, fjölmiðill endurbirtir niðurstöðurnar og engum er gefið færi á að svara. Hvorki loðdýrabændur, Bændasamtökin né ráðuneyti eru nefnd, og ekkert er sagt um raunverulega stöðu greinarinnar á Íslandi, hversu mörg bú eru í rekstri eða hvort einhver stefnubreyting sé í undirbúningi. Lesandinn fær mælingu án samhengis.
Niðurstaðan er kynningarefni hagsmunasamtaka í fréttaformi, sett fram sem hlutlaus mæling. Traustur framkvæmdaraðili og nefndur verkkaupi verja greinina frá lægri tölu, en aðferðafræðileysið og einhliða raddflóran gera það að verkefni sem lesandi getur dregið of einfaldar ályktanir af.
