„Getum ekki boðið íslenskum börnum upp á þetta“
Frétt Morgunblaðsins byggir á Dagmálaþætti þar sem Jón Pétur Zimsen, þingmaður og fyrrverandi skólastjóri, lýsir neyðarástandi í menntamálum og vitnar í PISA-tölur. Þátturinn er aðgengilegur öllum, en meðgestur hans, formaður Kennarasambandsins, kemur hvergi að orði í fréttinni. Tölurnar sem fréttin hverfist um eru hafðar eftir viðmælandanum án sjálfstæðrar sannreyningar.
Burðarásinn í fréttinni er tölur sem eiga að sýna hrun: 23 prósent nemenda í efsta hæfniþrepi í lesskilningi árið 2012 en um 2 prósent nú. Þetta er óvenju sterk fullyrðing og hún er látin standa með orðalaginu „að hans sögn“. Blaðamaðurinn hefði getað flett upp opinberum PISA-samantektum Miðstöðvar menntunar og skólaþjónustu og staðfest tölurnar í einni málsgrein. Viðmælandinn segir sjálfur að þetta sé „bara tölfræði“, og fréttin gerir ekkert með þá varnagla.
Merkilegast er samt hver þegir. Magnús Þór Jónsson, formaður Kennarasambands Íslands, er kynntur sem meðgestur en engin orð eru höfð eftir honum. Þar lá augljós andstæð rödd á silfurbakka; fréttin sækir hana ekki. Sömuleiðis er sú fullyrðing, að skólastjórnendum hafi ekki verið afhent PISA-gögn síðan 2012, sannreynanleg með einu símtali í ráðuneytið eða Miðstöðina. Það símtal virðist ekki hafa verið tekið.
Til hróss má telja að fréttin er gagnsæ um uppruna sinn og þátturinn er opinn og tengdur, svo lesandi getur sjálfur borið saman. Framsetningin er hlutlaus og viðmælandinn sjálfur forðast að beina sök að einum flokki. Þetta er samt kynningarfrétt fyrir eigið efni fremur en fullbúin fréttavinnsla.
