Veiðigjöld nær tvöfaldast milli ára
Fréttin byggir á tölum úr fjárlagafrumvarpi 2026 og viðtali við framkvæmdastjóra Vinnslustöðvarinnar. Talnagrunnurinn er skýr og sannreynanlegur, en aðeins ein hlið málsins fær rödd í umfjöllun um eitt mest umdeilda hitamál íslenskra stjórnmála.
Talnavinnan er í lagi: 23.579 milljónir króna, sundurliðað í veiðigjald og fiskeldisgjald, borið saman við 11.958 milljónir í fjárlögum 2025, og vísað í skýringar frumvarpsins um breyttan reiknistofn. Lesandinn getur flett þessu upp. Skýringin á því hvernig gjaldið er reiknað, afkoma tveggja ára fyrir álagningu, er líka gagnleg og bætir raunverulegu samhengi við fréttina.
Vandinn er raddflóran. Fullyrðingin um að veiðigjöld hafi þegar kostað tæplega hundrað störf í Vestmannaeyjum er dregin upp í undirtitil og stendur ósvöruð. Ekkert svar frá atvinnuvegaráðuneyti eða fjármálaráðuneyti, engin tilvísun í greiningu á tekju- og atvinnuáhrifum breytinganna, engin rödd sem dregur orsakasambandið í efa. Þetta var hægt: ráðuneytin svara fyrirspurnum.
Blaðamaðurinn eignar sér þó ekki fullyrðingarnar, þær eru rétt merktar viðmælandanum, og hann nefnir sjálfur að hátt fiskverð hafi mildað höggið og að makrílkvótinn hafi verið látinn frá sér vegna þess að nýtt uppsjávarhús var ekki tilbúið til vinnslu. Það er heiðarlegt. En í deilumáli af þessari stærð er ein hlið ekki nóg.
