Ný stefna á að flýta fyrir nýsköpun á Íslandi
Frétt um nýja stefnu stjórnvalda um opin og ábyrg vísindi 2026–2029, byggð nær eingöngu á tilkynningu ráðuneytisins og einni tilvitnun í ráðherra. Fyrirsögnin tekur upp fyrirheit stefnunnar sem staðreynd og engin utanaðkomandi rödd kemur að efninu.
Fyrirsögnin er kjarni vandans: „Ný stefna á að flýta fyrir nýsköpun“ er markmið ráðuneytisins, ekki niðurstaða sem blaðamaður hefur sannreynt. Sama gildir um fullyrðingar í meginmálinu um að opnari aðgangur dragi úr tvíverknaði, jafni tækifæri smærri rannsóknaraðila og nýtist í heilbrigðis-, loftslags- og menntamálum. Þetta er allt orðræða úr stefnuskjalinu sjálfu, endurorðuð án nokkurrar fjarlægðar.
Heimildin er raunveruleg og nafngreind, stefnuskjalið og ráðherrann, en hún er líka sú eina. Ekkert er haft eftir háskólum, Rannís, rannsakendum eða þeim sem þekkja kostnaðarhlið opins aðgangs, þar sem birtingargjöld hafa víða flutt kostnað frá lesendum til rannsóknarstofnana. Sú spurning er ekki nefnd.
Það sem helst vantar er nákvæmlega það sem gerir frétt úr tilkynningu: hvað kostar framkvæmdin, hver á að fylgja henni eftir, hvaða stofnanir þurfa að breyta vinnulagi og hvað hefur reynslan af sambærilegum stefnum á Norðurlöndum verið. Eitt símtal í háskólasamfélagið hefði lyft þessu úr endursögn í umfjöllun.
Niðurstaðan er kynningarefni stjórnvalda í fréttaformi, rétt eftir haft en ógagnrýnið.
