visir.is
2026-05-26 09:39
Ekki eyða fyrsta árinu í stefnumótun eða skipulagsbreytingu – látið verkin tala
Greinin er auglýsingarefni í búningi ritstjórnarefnis þar sem eigendur ráðgjafafyrirtækisins Hugsýnar halda því fram að hefðbundin stefnumótun sveitarfélaga skili ekki árangri og mæla með „hugarfarsbreytingu" og „helgun í starfi" sem lausn. Gallup-tölum er beitt til að styðja málflutninginn en engin dæmi eru tilgreind úr íslensku samhengi.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Eigendur ráðgjafafyrirtækis skrifa „ritstjórnarefni" sem mælir með þeirri þjónustu sem þeir selja. Gallup-tölur eru notaðar lauslega og engin raunveruleg íslensk dæmi gefin.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem ritstjórnarefni en er í raun sölutexti. Höfundarnir eru eigendur ráðgjafafyrirtækis sem selur nákvæmlega þá þjónustu sem þeir mæla með, en hvergi er þetta hagsmunasamband undirstrikað af ritstjórninni eða greininni sjálfri umfram undirskriftina í lok textans. Þetta er grundvallargalli: lesandinn fær ekki skýrt til kynna að um er að ræða greidda eða ógreidda auglýsingu í búningi greiningarefnis.
Gallup-rannsóknirnar sem vísað er til eru raunverulegar og þekktar, en framsetningin er ónákvæm. Talað er um „rannsóknir Gallup International" en Gallup Inc. (sem framkvæmir State of the Global Workplace-rannsóknirnar) er aðskilið frá Gallup International Association; þetta er ekki sama fyrirtækið. Tölurnar um 81% færri fjarvistir og 23% meiri árangur eru birtar án beinna tilvísana í tiltekna skýrslu eða ártal, sem gerir sannreyningu erfiðari en hún þyrfti að vera. Fullyrðingin um að veikindahlutfall í „ákveðnum einingum" sé komið upp í 10% og nemi „hundruðum milljóna" stendur alveg án heimildar eða dæma úr raunveruleikanum.
Röksemdafærslan er einföld: hefðbundnar aðferðir virka ekki, helgun í starfi er lausnin, og höfundarnir bjóða einmitt slíka ráðgjöf. Engin raunveruleg dæmi eru gefin um sveitarfélög sem hafa farið þessa leið með mælanlegum árangri, engin gagnrýnin sjónarmið eru kynnt, og tilvitnunin í Einstein (sem er líklega rangkennd honum) er notuð sem rökfærsla. Sem skoðanagrein skorar þetta lágt á hugrænum heiðarleika vegna falinna hagsmuna og veikrar heimildanotkunar.