Hvaða á­kvæði lækna­samningsins voru mis­tök?

Greinin er birt undir skoðanamerkjum Vísis og höfundur er kynntur sem formaður Læknafélags Íslands. Það er rétt gert: lesandinn veit frá hvaða borði röksemdirnar koma. Umræðan er líka óvenju áþreifanleg fyrir kjaramálapistil. Í stað almenns hugtakaskvaldurs eru tvö ákvæði nefnd með nafni, stytting vinnuvikunnar í 36 stundir og viðbragðsvaktafríin með tíu mínútum á hverja bakvaktarklukkustund, og höfundur gengur svo langt að viðurkenna að styttingin sé dýrasta aðgerð samningsins og hafi aukið yfirvinnukostnað. Sú hreinskilni styrkir röksemdafærsluna.

En þar er líka gjáin. Öll greinin hverfist um að hrekja þá staðhæfingu að samningurinn ýti undir verðbólgu, og sú staðhæfing er hvergi tekin til efnislegrar umræðu. Ekki ein tala um kostnað samningsins, ekki eitt hlutfall, engin tilvísun í útreikninga Seðlabankans, fjármálaráðuneytisins eða kjaratölfræði. Í staðinn kemur retorísk spurning: hvaða ákvæði voru mistök? Það er lipurt en það svarar ekki hagfræðilegu röksemdinni, sem snýr að samanlögðum áhrifum kostnaðarhækkana, ekki að réttmæti einstakra greina.

Tvær fullyrðingar hvíla auk þess lausar. Að samningurinn hafi ekki verið fullfjármagnaður er kjarnaatriði í ákallinu og er borið fram sem staðreynd; tilvísunin „m.a. frá Landspítala“ er of laus til að lesandinn geti sannreynt hana innan greinarinnar, þótt hún gæti verið stutt í rekstrargögnum spítalans. Orðalagið „ég hef enga trú á því að ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur vilji...“ er sömuleiðis þægileg leið til að leggja stjórnvöldum afstöðu í munn án þess að vitna í hana.

Niðurstaða: heiðarleg og skýrt merkt hagsmunavörn með nafngreindum efnisatriðum, en málflutningur sem forðast erfiðasta punkt gagnaðilans og styður helstu ákall sitt engum tölum.