Blindfullum unglingum fækkar
Frétt byggð á Lýðheilsuvísum 2026 frá Embætti landlæknis, sem kynntir voru á Egilsstöðum. Tölur um ölvun, ofbeldi, fjárhættuspil, fjárhagserfiðleika og lyfjanotkun eru sóttar í nafngreindar kannanir og opinberar skrár. Fréttin er sjálf laus við tilvitnanir en gerir óvenju mikið úr aðferðafræðilegum takmörkunum talnanna.
Það sem stendur upp úr er aðferðafræðileg varkárni sem sést sjaldan í talnafréttum. Blaðamaðurinn tekur fram að ofbeldistalan segi ekkert um hver beitti ofbeldinu, að sömu nemendur geti verið taldir í fleiri en einum flokki spilamennsku, að fjárhagsmælingin sé svör fólks en ekki útreikningur á fátæktarmörkum, og að lyfjaflokkurinn nái bæði til sykursýkis- og offitulyfja. Þá er sérstaklega nefnt að offitutölurnar séu frá 2022 þótt lyfjatölurnar séu frá 2025. Þetta er einmitt sá fyrirvari sem lesandi þarf.
Dagsetningarnar rugla hins vegar. Ofbeldistalan er sögð úr æskulýðsrannsókninni „frá því á síðasta ári“, en næsti kafli talar um „eldri niðurstöður“ rannsóknarinnar „frá 2025“. Í frétt dagsettri 2026 stangast þetta á, og lesandinn getur ekki séð hvaða könnunarbylgja skilar 25,9 prósentum og hver 56 prósentum hjá sjöttubekkjardrengjum. Þar hefði eitt skýrt ártal leyst málið.
María Heimisdóttir landlæknir er nafngreind sem kynnandi en ekki höfð eftir einu orði. Engin túlkun, ekkert um hvað skýri lækkandi ölvunardrykkju eða hátt ofbeldishlutfall meðal yngstu barnanna. Fyrirsögnin dregur fram björtustu töluna úr efni sem inniheldur talsvert dekkri niðurstöður.
