visir.is
2026-04-09 15:02
Sterk viska í stafni íslenskrar kjarabaráttu
Greinin er skoðanagrein og framboðsauglýsing frá Frey Snorrasyni, sem er í framboði til stjórnar stéttarfélagsins Visku. Hann byggir rök sín á tölum um stöðnun kaupmáttar ungs fólks og samanburði við Norðurlönd, en vísar ekki í neina tiltekna heimild fyrir þeim tölum. Greinin er í raun pólitísk áróðursgrein sem klæðist búningi hagfræðilegrar greiningar.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Framboðsgrein klædd hagfræðilegum búningi. Nákvæmar prósentutölur um kaupmátt eru settar fram án nokkurrar heimildar, og orsökin er einföld. Kosningaáróður fremur en greining.
Gagnrýni Vitans
Sem skoðanagrein á greinin rétt á sér, en nokkrir veikleikar koma í ljós. Í fyrsta lagi setur höfundur fram nákvæmar prósentutölur um kaupmátt mismunandi aldurshópa á Íslandi, í Danmörku og Svíþjóð, án þess að vísa í eina einustu heimild. Hvaðan koma þessar tölur? Eru þetta gögn frá Hagstofu Íslands, OECD eða einhverri annarri stofnun? Lesandinn hefur enga leið til að sannreyna þær, sem er veikleiki jafnvel í skoðanagrein þar sem fullyrðingar um staðreyndir leggja grunninn að öllu rökfærslunni. Í öðru lagi er orsökuð greining höfundar einsleit: hann kennir atvinnustefnu eftirhrunsáranna og ferðamannaþjónustu nánast alfarið um stöðnunina, en víkur ekki að öðrum mögulegum skýringum, svo sem húsnæðisverði, skattkerfisbreytingum eða breyttri fjölskyldumyndun. Þetta veikir röksemdafærsluna, þótt höfundi sé að sjálfsögðu frjálst að leggja áherslu á sína túlkun. Loks er greinin í raun kosningaáróður; höfundur biður beint um atkvæði og vísar í kosningarsíðu. Vísir merkir hana sem skoðun, sem er rétt, en lesandinn ætti að vita að þetta er ekki óháð greining heldur framboðserindi.
