visir.is
2026-05-24 16:00
Alþjóðasamstarf í umhverfismálum: ESB sem drifkraftur lausna
Skoðanagrein Sveins Atla Gunnarssonar færir rök fyrir mikilvægi ESB í alþjóðlegu umhverfisstarfi og telur aðild rökrétt skref fyrir Ísland. Greinin er skrifuð sem andgrein við skoðun formanns Heimssýnar og styðst við sögulegar tilvísanir í alþjóðlega samninga. Höfundur gefur upp hagsmunatengslin sín við loftslagshópinn París 1,5 og ESB-aðildarhreyfinguna.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein sem rökstyður ESB-aðild á umhverfisforsendum. Söguleg dæmi styðja rökin en sterkustu gagnrökin eru hunsuð fremur en hrakinn.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundur gefur skýrt upp hagsmunatengsl sín, sem er til fyrirmyndar. Röksemdafærslan byggir á nokkrum vel þekktum sögulegum tilvísunum: Genfarsamningnum (1979), Helsinki-bókuninni (1985), Montreal-bókuninni (1987), Kyoto-bókuninni (1997) og stofnun EU ETS (2005). Þetta eru sannreynanlegar staðreyndir og veita greindinni ákveðinn fræðilegan grundvöll. Veikleikarnir liggja þó í rökstuðningnum sjálfum. Fullyrðingin um að ESB-ríki hafi „leitt" vinnuna innan SÞ gegn súru regni stendur án tilvísunar í rannsóknir eða heimildir, þótt hún sé ekki fráleitt. Þyngra vegur að greinin gerir enga tilraun til að viðurkenna álitleg mótrökin: til dæmis að EES-samningurinn veiti nú þegar aðgang að umhverfisregluverkinu, að smáríki hafi takmörkuð áhrif innan ESB jafnvel með fullu atkvæðavægi, eða að Noregur og Sviss hafi náð árangri í loftslagsmálum utan sambandsins. Fyrir skoðanagrein er ekki krafist jafnvægis, en greinin myndi styrkjast sem rökræða ef hún tæki á sterkustu gagnrökunum í stað þess að vísa þeim til hliðar sem „einangrunarhyggju". Tilvísun í skoðanagrein Haraldar Ólafssonar og rýni Halldórs Jörgen Olesen setur samhengi, en málflutningurinn missir af tækifærinu til þess að fást við efnisleg gagnrök, sem gerir greinina fremur einsleiða í röksemdafærslu.
